Parion Tiyatrosu Postscaenium Bölümünün Kuzeydoğusunda Bulunan Gladyatör Tipli Kukla Figürinleri

Authors : Eda Nur Cerit

Pages : 213-272

Doi:10.56170/propontica.1673838

View : 151 | Download : 152

Publication Date : 2025-09-25

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, Parion Tiyatrosu’nun postscaenium bölümünün kuzeydoğusunda 2019 yılında gerçekleştirilen kazılarda gün yüzüne çıkarılan terrakotta buluntu grubunu konu edinmektedir. Buluntu topluluğu, 27 adet gladyatör tipli kukla figürini ile bunlara ait olduğu düşünülen 40 adet ayak ve bacak parçasından oluşmaktadır. Figürinler, ikonografik, tipolojik ve stilistik özellikleri açısından ayrıntılı olarak incelenmiş; ayrıca malzeme bileşimleri ve üretim teknikleri üzerinden değerlendirilmiştir. Giysi, zırh ve donanım ayrıntılarının dikkatle betimlenmesi, söz konusu figürinlerin yalnızca oyuncak veya süs eşyası olmayıp, aynı zamanda dönemin sosyo-kültürel dinamiklerini yansıtan objeler olduğunu göstermektedir. Teknik analizler, figürinlerin çift kalıp yöntemiyle üretildiğini, estetik detayların ise kil kurumadan işlendiğini ortaya koymuştur. Olympus SZ 61 optik mikroskopla yapılan gözlemsel incelemeler, kullanılan kilin mineral bileşimine ilişkin ön veriler sağlamış; ancak hammaddenin kaynağına dair kesin sonuçlara ulaşabilmek için daha ileri düzey jeoarkeolojik ve laboratuvar temelli çalışmaların gerekliliğini vurgulamıştır. Parion’un Roma Dönemi’nde bir veteran kolonisi olarak teşkil edilmiş olması, tiyatro alanında belgelenen gladyatör graffitoları ve arşitrav bloğu üzerindeki yazıtla birlikte ele alındığında, gladyatör figürinleri askeri ve popüler kültür bağlamında ayrı bir önem kazanmaktadır. Bu bağlamda, figürinler yalnızca Parion’un yerel üretim geleneğine değil, aynı zamanda Roma dünyasıyla kurduğu kültürel, ideolojik ve sanatsal ilişkilere de ışık tutmaktadır. Dolayısıyla buluntular, hem yerel hem de imparatorluk düzeyinde sosyal yaşamın ve kültürel etkileşimin anlaşılmasına yönelik değerli arkeolojik veriler sunmaktadır.
Keywords : Parion, Gladyatör, Pişmiş toprak, Roma dönemi, Kukla Figürinleri

ORIGINAL ARTICLE URL