12 Eylül 1980 Sonrası Bakanlar Kurulu Kararıyla Yasaklanan Yayınlar (1980-1987)

Authors : Deniz Güner
Pages : 335-374
View : 174 | Download : 160
Publication Date : 2023-05-30
Article Type : Research Paper
Abstract :Türkiye 1970’li yılların sonuna gelindiğinde bir yandan Amerika Birleşik Devletleri ambargosu nedeniyle ekonomik darboğaz içinde bulunurken diğer yandan sağ-sol çatışmasının yarattığı kaos ortamı ile mücadele etmekteydi. Dönemin askeri otoritesi, “İstikrar ve güvenliği” sağlamak üzere 12 Eylül 1980 tarihinde ülke yönetimine el koymuş ve Türkiye’de yeni bir dönem başlamıştı. 12 Eylül 1980 Askeri Darbesi Türkiye tarihinin dönüm noktalarından birisidir. Toplumun içine düştüğü kutuplaşmanın sıkıyönetim ile baskılandığı lakin sonraki yıllarda kutuplaşmayı daha da derinleştirecek sorunların tohumlarının ekildiği bir dönemin başlangıcıdır. Bu süreçte basın ve yayın da gerek sıkıyönetim komutanlıklarının yayınladığı bildiriler gerekse 5680 sayılı Basın Kanunu aracılığı ile denetim altında tutulmuştur. Bu çalışmanın esas konusunu oluşturan “1980 Askeri Darbesi sonrasında Bakanlar Kurulu Kararıyla yasaklanan yayınlar” tasnif edilirken Türkiye’nin bazı hassasiyetleri somut biçimde ortaya çıkartılmıştır. Çalışma için Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı veri tabanından temin edilen 31 karar incelenmiş ve yasaklama gerekçesi belirlenmiş 379 yayın çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışmaya dahil edilen ilk karar, 12 Eylül 1980 Askeri Darbesi sonrasında Bakanlar Kurulu tarafından gerçekleştirilen ilk yayın yasaklaması olan 4 Mayıs 1981 tarihli Bakanlar Kurulu Kararıdır. Çalışmaya dahil edilen son karar ise 11 Eylül 1987 tarihinde alınan Bakanlar Kurulu Kararıdır. Bu tarihten sonraki kararlara henüz erişim mümkün olmamaktadır. Bu çalışma, 12 Eylül Askeri Darbesi sonrasında Türkiye’nin tehdit algılarını ortaya koymanın yanı sıra, sırasıyla 1923-1938, 1939-1960, 1961-1980 yılları arasındaki süreçlerdeki tehdit algılarını karşılaştırma imkânı sağlamaktadır. Anahtar kelimeler: Basın, Sansür, Yasak Yayın, 12 Eylül 1980, Bakanlar Kurulu Kararları Bu çalışmanın esas konusunu oluşturan \\\"1980 Askeri Darbesi sonrasında Bakanlar Kurulu Kararıyla yasaklanan yayınlar\\\" tasnif edilirken Türkiye´nin bazı hassasiyetleri somut biçimde ortaya çıkartılmıştır. Çalışma için Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı veri tabanından temin edilen 31 karar incelenmiş ve yasaklama gerekçesi belirlenmiş 379 yayın çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışmaya dahil edilen ilk karar, 12 Eylül 1980 Askeri Darbesi sonrasında Bakanlar Kurulu tarafında gerçekleştirilen ilk yayın yasaklaması olan 4 Mayıs 1981 tarihli Bakanlar Kurulu Kararıdır. Çalışmaya dahil edilen son karar ise 11 Eylül 1987 tarihinde alınan Bakanlar Kurulu Kararıdır. Bu tarihten sonraki kararlara henüz erişim mümkün olmamaktadır. Bu çalışma, 12 Eylül Askeri Darbesi sonrasında Türkiye´nin tehdit algılarını ortaya koymanın yanı sıra, sırasıyla 1923-1938, 1939-1960, 1961-1980 arasındaki süreçlerdeki tehdit algılarını karşılaştırma imkânı sağlamaktadır.
Keywords : Basın, Sansür, Yasak Yayın, 12 Eylül 1980, Bakanlar Kurulu Kararları

ORIGINAL ARTICLE URL