Amerikan Ticaret Raporlarında Ma’mûretü’l-Azîz Vilayeti ve Amerika Birleşik Devletleri’nin Vilayetteki Ticari Faaliyetleri (1900-1909)

Authors : İlksen Dilmaç

Pages : 215-234

Doi:10.9737/historystudies.1531937

View : 109 | Download : 88

Publication Date : 2025-02-10

Article Type : Research Paper

Abstract :Amerika Birleşik Devletleri 19. yüzyıldan itibaren Osmanlı Devleti ile ticaret yapmak için temaslarda bulunmuştur. 1830 yılında imzalanan Ticaret ve Seyrisefain Antlaşmasıyla iki ülke arasındaki ilişkiler resmiyet kazanmıştır. Bu Antlaşma sonrası Amerika Birleşik Devletleri Osmanlı Devleti’nin bazı liman kentlerinde konsolosluklar açarak Osmanlı Devleti’nde yaşayan Amerikalıların ve burada ticaret yapan Amerikalı tüccarların haklarını korumayı amaçlamışlardır. 19. Yüzyılın sonlarına doğru Amerikan misyonerler Anadolu’nun iç kesimlerinde Amerikan konsolosluklarının kurulması talebinde bulunmuşlardır. Bu talep doğrultusunda 1901 yılında Ma’mûretü’l-Azîz Vilayeti’nde Harput Amerikan Konsolosluğu açılmıştır. Buraya atanan konsoloslar Ma’mûretü’l-Azîz Vilayeti’nin ticaret potansiyeli ve Vilayetteki ticari faaliyetlere yönelik ayrıntılı raporlar hazırlamışlardır. Amerikan Ulusal Arşivleri’nde (NARA) ve Amerika Birleşik Devletleri Ticaret ve Çalışma Bakanlığı’nda (The United States Department of Commerce and Labor) muhafaza edilen Harput Amerikan Konsolosluğu raporları ekseninde oluşturulan bu çalışmada, Ma’mûretü’l-Azîz Vilayeti’nin ekonomik durumu ve vilayetteki Amerikan ticari faaliyetleri irdelenmiştir.
Keywords : Ma’mûretü’l-Azîz Vilayeti, Harput Amerikan Konsolosluğu, Elâzığ, Anadolu’daki Amerikan Ticareti, Anadolu’daki Amerikan Misyonerleri

ORIGINAL ARTICLE URL