Rus Modernleşme Sürecinde Coğrafyanın Rolü: I. Petro ve II. Katerina Dönemleri

Avrupa’da modernleşme bilim ve aydınlanma düşüncesi ile gerçekleşmiştir. Çalışmada Avrupa’dan sonra modernleşmeye çalışan Rusya’daki gelişmeler coğrafi bilgi ve bilim tarihi bakımından değerlendirilmiştir. Tarihi yöntem kullanılmış, geniş Rus tarihi içinde modernleşmenin başlatıldığı I.Petro ile II. Katerina dönemlerine odaklanılmıştır. Bu iki yönetim dönemindeki genel gelişmeler, bilimsel faaliyetler ve coğrafyaya ilişkileri ele alınarak değerlendirilmiştir. Buna göre çalışmaya konu olan 134 yıllık süreçte, dışardan getirilen uzmanlar, çevrilen kitaplar, açılan okullar, yapılandırılan kurumlar, idari faaliyetler, askeri gelişmeler, çıkarılan kanunlar ve diğer yönetimsel konularda bilim ile teknoloji araç olarak kullanılmıştır. Bu süreçte öne çıkan matematik bilimi olmuş, onun uygulama sahası olarak kartografya ve mekâna dair ölçümleri içeren coğrafya kullanılmıştır. Coğrafi bilgi matematik sayesinde modern bilim anlayışına uygun şekilde elde edilmiştir. Kısa süre içinde batı standartlarında haritalama, arazi çalışmaları yapma ve modern coğrafi bilgi üretme kabiliyetine erişilmiştir. Bu gelişmeler Rus Devleti’nin siyasi, ekonomik ve askeri güç kazanması ile paralel gerçekleşmiştir.