Timurlularda İdarî ve Askerî Bir Görevli: Pervaneçi

Authors : Muhammed Emin Koçak

Pages : 727-742

Doi:10.9737/historystudies.1611321

View : 186 | Download : 89

Publication Date : 2025-08-15

Article Type : Research Paper

Abstract :Pervaneçi ünvanlı görevliler tarihte çeşitli Türk devletlerinde görülmektedir. Karakoyunlular, Akkoyunlular, Şeybani Özbek Hanlığı ve Buhara Hanlığı bu devletlerden bazılarıdır. Timur tarafından Türkistan’da kurulan Timurlularda da pervaneçi makamına sahip devlet adamları bulunmakta olup Timur’dan, son hükümdar Sultan Hüseyin Baykara’ya kadar pervaneçi mansıbına sahip görevlilere rastlanır. Timurlularda pervaneçilerin nüfuz ve etkinlikleri dönemsel olarak büyük farklılıklar göstermektedir. Pervaneçiler, erken dönem Timurlu tarihinde daha çok askerî faaliyetlerde yer alırken geç dönem Timurlularda idarî ve mali teşkilatta ön plana çıkmışlardır. Onlar, Timurlu ordusunda en üst düzey makamlara getirilmiş, meydan savaşları, imar faaliyetleri, kale ve şehir kuşatmalarında görev almıştır. İdari teşkilatta ise emîr, vezir ve sadır makamlarına atanarak bürokraside büyük güç elde etmiştir. Pervaneçi mevkiinde bulunan bir kimsenin temel özelliği hükümdarın en yakınları arasında yer almasıdır. Bu çalışmada pervaneçilerin kimler olduğu, hangi özellikleri taşıdıkları, Timurlu askerî ve idarî teşkilatındaki görevleri ele alınmıştır.
Keywords : Timurlu Askerî Tarihi, Pervane, Timurlularda İdarî Teşkilat, Abdullah Pervaneçi, Hâce Mecdeddin Muhammed.

ORIGINAL ARTICLE URL