Halkın İçinden, Halka Karşı: Millî Mücadele Yıllarında Türkiye’de Eşkıyalık

Eşkıyalık olgusu, tarihi perspektiften incelendiğinde, toplumsal düzene karşı halk içerisinden ortaya çıkan ve paradoksal biçimde yine halka karşı tezahür eden, kolektif başkaldırıyı kapsayan hareketler olarak değerlendirilmektedir. Bu yapılanmalar, mahalli karakterleri ve sınırlı örgütlenme kapasiteleri nedeniyle sürdürülebilir bir direniş hareketine evrilememiş, devlet mekanizması tarafından sistematik biçimde tasfiye edilmişlerdir. Bu araştırma, 1920-1924 periyodunda, Millî Mücadele sürecinde Türkiye coğrafyasında faaliyet gösteren çete ve eşkıya gruplarının faaliyetlerini arşiv vesikalarına istinaden analiz etmektedir. Millî Mücadele döneminde harici aktörlerin tahrik ve teşvikiyle ortaya çıkan siyasi karakterli isyan hareketleri öne çıkmaktadır. Adi şekavet kategorisinde tasnif edilebilecek eşkıyalık vakalarının münferit hadiseler olarak değerlendirilmesine rağmen, bu faaliyetler ülkenin içtimai nizamını tehdit eden başat unsur olarak tezahür etmiştir. Söz konusu dönemde eşkıyalık, dikotomik bir karakter kazanmıştır: Millî Mücadele\\\'ye destek veren yapılanmalar ile harici faktörlerin tesiriyle hareket eden oluşumlar. Bu iki yeni hareket, geleneksel eşkıyalık paradigmasının yerini almıştır.