PÍO BAROJA’NIN “LOS PANADEROS” ADLI ÖYKÜSÜNDE “TOPLUMSAL DAYANIŞMA”

Authors : Gül Ilgin Büyükkurt, Hayal Şebnem Atakan

Pages : 306-316

View : 71 | Download : 42

Publication Date : 2025-07-30

Article Type : Research Paper

Abstract :19. yüzyılın sonunda Amerika ile yaptığı savaşta yenik düşen ve 1898 yılında imzalanan Paris Antlaşması ile elinde kalan son kolonileri de kaybeden İspanya’nın içinde bulunduğu hem ekonomik hem de sosyal sorunlara duyarsız kalmayan yazar ve düşünürlerin oluşturduğu “98 Kuşağı” adlı edebiyat topluluğunun önde gelen yazarlarından biri olan Pío Baroja (1872-1956) öykü ve romanlarında kendi hayatından çok yararlanan bir yazardır. Tıp eğitimi sonrası iki yıl boyunca doktor olarak görev yaptığı kırsalda aradığını bulamayan Baroja, altı yıl boyunca Madrid’de teyzesinin fırınında çalışmış ve buradaki gözlemlerini eserlerindeki karakterlere yansıtmıştır. Bu çalışmada Pío Baroja’nın 1900 yılında yayınlanan ve 35 öyküden oluşan ilk kitabı olan “Vidas sombrías”taki “Los Panaderos” adlı öyküsünde İspanya’nın Madrid şehrinde bir fırıncı ustasının cenaze töreni sırasında cenaze arabasına eşlik eden iki rakip fırın çalışanları arasındaki iletişim, Fransız sosyolog Émile Durkheim’ın “toplumsal dayanışma” kavramı temelinde irdelenmiştir. Çalışmanın analiz bölümünde “Mala hierba” (1904) ve “Aurora roja” (1905) ile beraber Pío Baroja tarafından yazılan “La Lucha por la vida” (Yaşam Savaşı) üçlemesinin ilk kitabı olan “La Busca” (1904) adlı romanda fırının mekân olarak geçtiği bölümlerden de yararlanılmıştır. Durkheim, toplumsal dayanışmayı ilkel ya da geleneksel toplumlarda gözlemlenen mekanik dayanışma ve modern toplumlarda gözlemlenen organik dayanışma olarak ikiye ayırmaktadır. Herkesin her işi yaptığı geleneksel toplumlarda bireyler benzer işleri yaptığı için bireyler arasında benzerlik gözlemlenmektedir. Modern toplumlarda ise artan nüfus sebebiyle iş bölümü ve uzmanlaşma artmakta, bu da farklılaşmayı getirmektedir. “Los Panaderos”ta toplumsal iş bölümü sonucu fırıncılık sektöründe çalışan işçilerin, toplumsal bir olgu olan ölüm teması etrafında bir araya gelmeleri ve dayanışmaları ele alınmıştır. Yapılan çalışmada toplumsal dayanışmanın günlük hayatın akışını kesen ve toplumu olumsuz etkileyen ölüm gibi olaylar karşısında bireyin kaybı ile oluşan yoksunluk hissinin atlatılmasına ve bireyin günlük hayatına dönüşü üzerinde yoğunlaşılmıştır.
Keywords : Pío Baroja, Los panaderos, Durkheim, Ölüm, Toplumsal dayanışma

ORIGINAL ARTICLE URL