SÖZCÜĞÜN SESBİLİMSEL, ANLAMBİLİMSEL VE SÖZDİZİMSEL İŞLENMESİNİN KORTİKAL GÖRÜNÜMÜ: NÖROGÖRÜNTÜLEME BULGULARININ KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ

Authors : Derya Debbağ Ergin

Pages : 261-271

View : 33 | Download : 26

Publication Date : 2025-07-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu sistematik derleme, dilin temel bileşenleri olan sesbilgisel (phonological), anlambilimsel (semantic) ve sözdizimsel (syntactic) sözcük işlemenin kortikal karşılıklarını incelemektedir. PRISMA yönergelerine uygun olarak yürütülen literatür taraması sonucunda, PET ve iMRG yöntemlerini kullanan 1988-1999 yılları arasında yayımlanmış toplam dokuz öncü çalışma seçilmiştir. Çalışmalar, her bir dilsel işlemin ilişkili olduğu beyin bölgelerini belirlemek amacıyla içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Bulgular, sesbilgisel işlemenin ağırlıklı olarak sol süperiyor temporal girüs, planum temporale, supramarjinal girüs ve Broka alanını aktive ettiğini göstermektedir. Anlamsal işlemleme, sol inferiyor frontal girüs, orta ve alt temporal girüsler, angüler girüs ve anteriyor temporal lob dahil olmak üzere yaygın bir sinirsel ağı kapsamaktadır. Sözdizimsel işlem ise öncelikli olarak sol inferiyor frontal girüs (özellikle Broka alanı) ve posteriyor temporal bölgelerle ilişkilidir. Sonuçlar, her bir dilsel bileşen için hem özgül hem de örtüşen sinirsel yapılara işaret etmekte; dil işlevlerinin beyindeki karmaşık ve bütünleşik doğasını ortaya koymaktadır. Bu derleme, dilin sinirsel altyapısına dair kapsamlı bir anlayışa katkı sağlamakta ve gelecekteki nörodilbilim araştırmaları için sağlam bir temel oluşturmaktadır.
Keywords : iMRG, PET, Sözcüksel İşlemleme, Sinirdilbilim, Kortikal Lokalizasyon

ORIGINAL ARTICLE URL