2014–2023 Döneminde Türkiye’de Afetlerin Mekânsal Dağılımı ve Kamu Yatırımlarıyla İlişkisi: Mekânsal Adalet Perspektifinden Bir Analiz

Authors : Murat Tatoğlu

Pages : 202-215

View : 137 | Download : 668

Publication Date : 2025-10-28

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma Türkiye’de 2014-2023 yılları arasında gerçekleşen afetlerin mekânsal dağılımı ile kamu yatırımlarının bölgesel düzeydeki dağılımını karşılaştırarak, aralarındaki ilişkiyi analiz etmeyi amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında AFAD, TÜİK ve SEGE verileri kullanılarak 81 il düzeyinde afet sıklığı, kamu yatırımları ve gelişmişlik düzeyleri değerlendirilmiştir. Moran’s I testi ile afetlerin mekânsal kümelenme eğilimi analiz edilmiş, afet yoğunluğu ile yatırım düzeyi arasındaki ilişkiler ölçülmüştür. Bulgular, afetlerin belirli bölgelerde yoğunlaştığını (Moran’s I ≈ 0.31; p < 0.05), ve kamu yatırımlarının afet sonrası müdahaleye odaklandığını ortaya koymaktadır. Özellikle 2020 yılında yaşanan Elâzığ ve İzmir depremlerinden sonra bu kentlerde altyapı ve üst yapı çalışmalarının başladığı, Kastamonu’da taşkın önleme projelerinin, Antalya ve Muğla’da ise orman yangınlarını önlemek için projeler geliştirdiği görülmüştür. Gelişmişlik düzeyi düşük illerde bu ilişkinin daha belirgin olduğu görülmüştür. Sonuçlar, kamu yatırımlarının sadece ekonomik kalkınma açısından değil, aynı zamanda afet risklerinin azaltılması ve mekânsal adaletin sağlanması açısından da kritik rol oynadığını göstermektedir. Bu çerçevede, afet öncesi risk azaltma odaklı yatırım politikalarının yaygınlaştırılması önerilmektedir.
Keywords : Mekânsal adalet, kamu yatırımları, afet riski, mekansal analiz

ORIGINAL ARTICLE URL