Ignaz Goldziher’in Kur’ân Kırâatlerine Yönelik İddiaları Üzerine Resmü’l-Mushaf Bağlamında Bir Değerlendirme

Authors : Hüseyin KÜÇÜK, Ali Rıza GÜL
Pages : 49-61
Doi: https://doi.org/10.5281/zenodo.12579514
View : 51 | Download : 15
Publication Date : 2024-06-30
Article Type : Research Paper
Abstract :Oryantalistlerin büyük bir çoğunluğu Kur’ân-ı Kerîm’in kaynağı ve korunmuşluğu ile ilgili hususlarda İslam âleminde genel kabul görmüş olan düşünceden oldukça farklı yaklaşımlara sahiptir. Vahyin sübûtu ve kayıt altına alınması bağlamında oryantalistlerin kendi görüşlerine dayanak yaptıkları konuların başında Kur’ân kırâatlerinin birbirinden farklılık arz etmesi ve Resmü’l-Mushafmeselesi gelmektedir. Mushaf’ın imla şekli ve Kur’ân’ın farklı kırâatleri konusunda çalışmalarda bulunan oryantalistlerin başında Ignaz Goldziher yer almaktadır. Ona göre Kur’ân âyetlerinin Hz. Peygamber döneminde yazıya geçirilmiş olması şüphelidir. Bu nedenle ortada âyetlerin doğru okunmasını sağlayacak bir metin bulunmamaktadır. Bu da Kur’ân’ın farklı okuyuşlarla tahrif edilmiş olduğunu göstermiştir. O, Mushaf’ın yazıya geçirildiği dönemde kullanılan Arap yazısının yetersiz oluşunu, şeklen birbirine benzeyen harflerde ayırt edici noktalar bulunmayışını ve kelimelerin harekesiz yazılışını kırâat farklılıklarının sebebi olarak kabul etmiştir. Ayrıca o, Hz. Osman döneminde Kur’ân’ın kırâatleri tek bir okuyuşa indirmek için yazıldığını, fakat bunun başarılı olamadığını iddia etmiş, istinsâh çalışmasını kırâat sayısındaki artışı sınırlandırma çabası olarak addetmiştir. Bu çalışmada onun bu iddiaları Die richtungen der İslâmichen Koranauslegungisimli eserinin Mezâhibu’t-tefsîri’l-İslâmîadıyla Arapçaya çevrilen nüshası esas alınarak incelenmiş, örnek gösterdiği âyetler kırâat yönünden tahlil edilmiş, iddialarına delil olarak zikrettiği rivayetler konunun temel kaynaklarında yer alan bilgilerle karşılaştırılarak değerlendirilmiştir. Bu çalışma onun kırâat farklılıklarıyla ilgili bu iddialarının gerçeği yansıtıp yansıtmadığını ortaya koymayı amaçlaması bakımından önem arz etmektedir. Yapılan araştırma neticesinde kaynaklarda yer alan bilgilerin onun iddialarını doğrulamadığı, temeldelil olarak sunduğu rivayetlerin Kırâat İlmi açısından sıhhat şartlarını sağlamadığı sonucuna varılmıştır
Keywords : Kırâat, Oryantalizm, Kurân, Arap yazısı, Resmül Mushaf

ORIGINAL ARTICLE URL