Hastane Öncesi Acil Sağlık Çalışanlarının Afetlere Hazırlık Algıları ve Öz Yeterlilikleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Authors : Ekrem Eker, Sibel Altıntaş, Sevim Çelik, Elif Karahan

Pages : 49-60

View : 89 | Download : 69

Publication Date : 2025-08-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Hastane öncesi acil sağlık hizmet birimlerinde çalışanların afetlere karşı hazır oluş algıları ile öz yeterlilikleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Kesitsel ve ilişki arayıcı tipteki bu tanımlayıcı araştırma, hastane öncesi acil sağlık hizmetlerinde görevli 116 sağlık çalışanı ile yapıldı. Araştırmada, ‘Katılımcı Tanılama Formu’, ‘Hastane Öncesi Acil Sağlık Hizmetlerinde Çalışan Personelin Afetlere Hazırlık Algısı Ölçeği (HASPAHA)’ ve ‘Acil Durum Ekipleri Öz Yeterlilik Ölçeği’ kullanıldı. Veriler, google anket aracılığıyla çevrim içi toplandı ve IBM SPSS 24.0 programında analiz edildi. Katılımcıların yaş ortalaması 30,08±6,51 iken %41,4’ü önlisans mezunuydu, %50’si 112 acil çağrı merkezinde görev yapıyordu ve %52,6’si 0-5 yıldır çalışıyordu. Ayrıca katılımcıların %54,3’ü daha önce afet yaşamış olup %67,2’si en az bir kez afet durumunda görev almış ve %71,8 oranında doğa kaynaklı afetlerde görev almıştı. Katılımcıların HASPAHA Ölçeğinden 115,43±16,66 ve Acil Durum Ekipleri Öz Yeterlilik Ölçeğinden 63,02±5,74 puan aldıkları tespit edildi. HASPAHA Ölçeği ve Acil Durum Ekipleri Öz Yeterlilik Ölçeği alt boyutları ile toplam puan ortalamaları arasında pozitif yönde zayıf-orta düzeylerde ilişki saptandı (p<0,05). Sağlık çalışanlarının çalıştığı birim, afet yaşama durumu, afette görev alma durumu ile görev aldığı afet türleri ile ölçek toplam puan ortalamaları arasında istatiksel olarak anlamlı sonuçlar belirlendi (p<0,05). Hastane öncesi acil sağlık hizmeti veren sağlık çalışanlarının afetlere hazırlık algılarının ve öz yeterlilik düzeylerinin yüksek olduğu ve afetlere hazırlık algıları ile öz yeterlilik düzeyleri arasında orta düzeyde ilişki olduğu belirlendi. Çalışanların afetlere hazırlık algıları ve öz yeterlilik düzeylerini yüksek düzeyde olmasını devam ettirmek amacıyla eğitim programları ve tatbikatların sürekliliğini önermekteyiz.
Keywords : Acil, Afet Algısı, Hazır Oluşluk, Öz Yeterlilik, Sağlık Çalışanı

ORIGINAL ARTICLE URL