N-11 Ülkelerinde Ekonomik Karmaşıklık Ve Bm Sürdürülebilir Kalkınma Endeksi İlişkisi: Dumıtrescu-Hurlın Panel Nedensellik Analizi

Bir ülkedeki birikmiş bilgi, o ülkenin kalkınmasında belirleyici rol üstlenmektedir. Daha çeşitli ve daha komplike ürün üretmek sahip olunan bilgi düzeyiyle yakından ilgilidir. Ekonomik karmaşıklık, ülkelerin üretim yapısındaki bilgi ve teknoloji seviyesini gösteren, rekabet gücünü ve ekonomik büyümesini yansıtan önemli bir göstergedir. Daha yüksek ekonomik karmaşıklığa sahip ülkeler, daha teknoloji yoğun ve katma değeri yüksek ürünler üreterek sürdürülebilir kalkınma hedeflerine daha kolay ulaşabilmektedir. Öte yandan, sürdürülebilir kalkınma, ekonomik büyümenin çevresel ve toplumsal sürdürülebilirlik ilkeleriyle dengelendiği çok boyutlu bir kalkınma yaklaşımıdır. Bu çalışma, Bangladeş, İran, Meksika, Endonezya, Türkiye, Vietnam, Filipinler, Güney Kore, Nijerya, Mısır ve Pakistan’dan oluşan N-11 ülkelerine ait 2001-2021 dönemi yıllık verileri kullanarak ekonomik karmaşıklık ile sürdürülebilir kalkınma endeksi arasındaki nedensellik ilişkisinin incelenmesini amaçlamaktadır. Araştırmada, Dumitrescu-Hurlin panel nedensellik testi yöntemi uygulanmıştır. Elde edilen sonuçlar, ekonomik karmaşıklık endeksi (ECI) ile sürdürülebilir kalkınma endeksi (SDI) arasında çift yönlü bir nedensellik ilişkisi olduğunu ortaya koymuştur. Bu bulgular, sürdürülebilir kalkınmayı teşvik etmek için ekonomik karmaşıklığı artıran politikaların benimsenmesi gerektiğini ve bu tür politikaların sürdürülebilir kalkınmaya katkı sağlarken sürdürülebilir kalkınma göstergelerindeki ilerlemenin de ekonomik karmaşıklığı artırabileceğini göstermektedir. Çalışma, sürdürülebilir kalkınma ile ekonomik karmaşıklık arasında dinamik ve karşılıklı bir etkileşim olduğunu vurgulayarak, politika yapıcıların ekonomik çeşitlilik ve yenilikçiliğe odaklanmalarını önermektedir.