İTTİHAT VE TERAKKİ CEMİYETİ’NİN ÖRGÜTLENME YAPISI VE İKİNCİ MEŞRUTİYET’İN İLANINDAKİ ROLÜ

Authors : Mehmet Zakir Sarıkaya

Pages : 567-599

View : 104 | Download : 432

Publication Date : 2025-10-29

Article Type : Research Paper

Abstract :İttihat ve Terakki Cemiyeti, hem Osmanlı Devleti içindeki hem de yurt dışındaki muhalifler tarafından II. Abdülhamit’in istibdadına karşı en güçlü figür olarak görülmüştür. İttihat ve Terakki\\\'nin önde gelen isimleri, kendilerini devlet adamı olarak görmüş ve bir an evvel iktidara geçmek istemişlerdir. Bu hedefe ulaşmak için de orduyu siyasetin içine çekmiş ve onu bir araç olarak kullanmayı tercih etmişlerdir. Hürriyet, müsavat ve adalet sloganlarıyla ortaya çıkan ve Osmanlı Devleti’ni çöküşten kurtarmayı amaçlayan İttihat ve Terakki Cemiyeti, II. Abdülhamit’in politikalarına ve baskıcı yönetimine karşı yoğun bir muhalefet başlatmıştır. İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin güçlü yapısı, Cemiyet’in basın yoluyla gerçekleştirdiği etkili muhalefet ve II. Abdülhamit yönetimine karşı oluşturduğu siyasi ve askeri baskı, II. Meşrutiyet’in ilan edilmesinde ve Kanun-i Esasi’nin yeniden yürürlüğe girmesinde etkin rol oynamıştır. İttihat ve Terakki Cemiyeti, Meşrutiyet’in ilanından sonra yönetimde etkili olmuş, 31 Mart Olayı’ndan sonra II. Abdühamit’i tahttan düşürmüş, Osmanlı Devleti’nin hem iç hem de dış politikasında egemen bir güç haline gelmiştir. Ancak, ne Meşrutiyet’in ilanı ne de İttihat ve Terakki’nin politikaları Osmanlı Devleti’ni çöküşten kurtarabilmiştir. Siyasi ve askeri açıdan Osmanlı devlet yönetimi üzerinde bir baskı unsuru olması ve II. Meşrutiyet’in ilanındaki rolü sebebiyle İttihat ve Terakki Cemiyeti bu çalışmanın odağına alınmıştır. Yapılan çalışmada; dönemin gazeteleri, döneme tanıklık eden devlet adamlarının hatıraları ve döneme ilişkin literatür incelenerek değerlendirmeler yapılmıştır.
Keywords : II. Meşrutiyet, Kanun-ı Esasi, II. Abdühamit, İttihat ve Terakki Cemiyeti, Muhalefet.

ORIGINAL ARTICLE URL