ALMAN İDARİ YARGILAMA HUKUKUNDA İPTAL DAVASINDA SUBJEKTİF KAMUSAL HAK İHLALİ KOŞULU

Authors : Yasin Sönmez

Pages : 319-350

Doi:10.57083/adaletdergisi.1794048

View : 97 | Download : 71

Publication Date : 2025-10-08

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmada, Alman idari yargılama hukukunda iptal davası, subjektif kamusal hak kavramı, iptal davası açmada aranan subjektif kamusal hak ihlali koşulu ve çevre ile ilgili uyuşmazlıklarda AB hukuku ve Alman hukuku arasında bu koşul nedeniyle ortaya çıkan uyumsuzluk konuları incelenmektedir. Fransız hukukundan esinlenmiş olan idari yargılama hukukumuzun penceresinden bakıldığında, Alman hukukunda iptal davasının yalnızca bireysel idari işlemlere karşı açılabilen, kural olarak yürütmenin kendiliğinden durduğu, işlemin hukuka aykırılığının subjektif kamusal hak ihlali ile birlikte denetlendiği subjektif nitelik arz eden bir dava olması; üstelik idarenin açık ret yanıtları ve hareketsiz kaldığı durumlar için yükümlülük davası adı altında başka bir davanın öngörülmüş olması, bir dizi ilgi çekici husus olarak karşımıza çıkmaktadır. Ayrıca Alman modelinin, öngördüğü subjektif kamusal hak ihlali koşuluyla Türk ve Fransız sistemlerinden daha katı olduğunu ileri sürmek mümkün olmakla birlikte, AB hukukunun etkisiyle, Özellikle ABAD’ın Trianel kararından sonra iptal davasına erişimde kısmi esneklikler de yaşandığını söylemek mümkündür. Çalışma, Türk idari yargılama hukukundan oldukça farklı özellikler arz eden Alman idari yargılama hukukunda iptal davası, bu davada aranan subjektif dava ehliyeti ile bunun tanımlanmasında rol oynayan subjektif kamusal hak kavramı konuları hakkında okuyucuya genel bir perspektif sunmayı hedeflemektedir.
Keywords : Alman idari yargılama hukuku, İptal davası, Subjektif kamusal hak kavramı, Subjektif kamusal hak ihlali, Avrupa Birliği Adalet Divanı.

ORIGINAL ARTICLE URL