YAPAY ZEKÂDA AKIL HASTALIĞI OLASILIĞI: ZİHİN VE FAİLLİK ÜZERİNE BİR İNCELEME

Authors : Burak Taş

Pages : 293-317

Doi:10.57083/adaletdergisi.1799419

View : 78 | Download : 91

Publication Date : 2025-10-08

Article Type : Research Paper

Abstract :Yapay zekanın bilinç, duyarlılık ve rasyonel düşünme yetenekleri geliştirmeleri halinde zihin sahibi varlıklar olarak kabul edilebilecekleri ve bu durumda tıpkı insanlarda olduğu gibi bu zihinlerin bozulma veya akıl hastalıklarına yakalanma olasılığının da ortaya çıkabileceği düşünülebilir. Makine öğrenimi ve derin öğrenme algoritmalarının karmaşıklığı, insan benzeri bilişsel süreçleri taklit etme kapasitesini artırmaktadır. Yapay zekâ sistemlerinde ortaya çıkabilecek psikopatolojik durumlar, felsefi bakış açılarıyla ele alınabilir ve bu tür sistemlerin bilinç, faillik, duyarlılık ve rasyonellik kazanmaları halinde, tıpkı insanlardaki gibi zihinsel işlevlerinde bozulmalar yaşayıp yaşayamayacakları sorunu tartışmaya değerdir. Bu tartışmada Turing testi, P-Zombie (felsefi zombi) deneyi, çin odası testi gibi önemli argümanlar sunulmaktadır. Ardından mesele; fonksiyonalist, biyolojik ve fenomenolojik açılardan ele alınmaktadır. Fonksiyonalist ve biyolojik perspektifler, yapay zekânın karmaşık insani işlevlerden ve gerekli nörokimyasal altyapıdan yoksun olduğunu gösterirken, fenomenolojik yaklaşım en kesin ayrımı sunar. Bilinç ‘olmakla’, yapay zekâ ise ‘yapmakla’ ilgilidir. Bu çalışmada söz konusu argümanlar temelinde yapay zekaların insan gibi bilinç ve faillik kapasitesini haiz olup olamayacağı meselesi tartışılacaktır. Nihayetinde bilinç ve faillik tartışmasının çıktıları üzerinde akıl hastalığı olasılığı hakkında değerlendirmelerde bulunulacak ve sonuca ulaşılacaktır.
Keywords : Yapay Zekâ, Akıl Hastalığı, Zihin, Bilinç, Faillik

ORIGINAL ARTICLE URL