Hayatın Anlamı ve Din: Türkiye’de Din Psikolojisi Literatüründe Hayatın Anlamı ile İlgili Yapılan Çalışmalar Üzerine Bir SWOT Analizi

Authors : Fatma Arslan, Muhammet Enes Vural

Pages : 209-247

Doi:10.51553/bozifder.1766248

View : 195 | Download : 158

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Hayatın anlam ve amacı, uzunca bir süredir psikoloji araştırmalarında yer alan önemli kavramlardan biridir. Özellikle 2000’li yıllardan itibaren konuyla ilgili yapılan çalışmalarda ciddi bir artış söz konusudur. Gerek psikolojik iyi oluşun gerekse psikolojik sağlığın diğer olumlu göstergeleri ile hayatın anlamı arasında gözlenen olumlu ilişkiler farklı psikoloji alt dallarında konuya duyulan ilginin artmasını sağlamıştır. Bu çalışmanın amacı 2013‑2023 yılları arasında Türkiye’de din psikolojisi alanında “hayatın anlamı” temasını ele alan 38 çalışmayı dokümantasyon ve içerik analizi yöntemleriyle inceleyerek ilgili literatürün tematik, yöntemsel ve demografik profilini ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda ilgili literatür SWOT analizi çerçevesinde değerlendirilmiştir. İlk olarak içerik analizinde altı ana tema belirlenmiş, betimsel istatistikler aracılığıyla en yüksek payın %34 ile “Dindarlık & Anlam” temasına, en düşük payın %5 ile “İbadet/Ritüel & Anlam” temasına ait olduğu saptanmıştır. Çalışmaların %60’ı hakemli dergilerde yayınlanan makale olmakla birlikte yöntemsel açıdan %66’sı nicel kesitsel desene dayanmaktadır. Araştırmaların yürütüldüğü örneklemlerin %41’i 18‑25 yaş arası üniversite öğrencilerinden oluşmuştur; yayın ivmesinin özellikle 2019 ve 2023 yıllarında belirgin biçimde arttığı görülmüştür. SWOT analizi, artan akademik ilgi ve kuramsal çeşitliliği güçlü yönler; örneklem homojenliği ve yöntemsel tekdüzeliği zayıf yönler; yaşlı‑ergen gruplara ve deneysel‑uzunlamasına araştırmalara açılımı fırsatlar; disiplinlerarası etkileşiminin sınırlı olmasını, araştırmacının öznellik riskini ve akademik ilginin konuya ilgisinin düşme olasılığını ise tehditler olarak ortaya koymuştur. Sonuçlar, Türkiye’de din‑anlam literatürünün son on yılda nitelik ve nicelik bakımından geliştiğini, ancak örneklem grubu ve yöntemsel çeşitliliğin artırılmasının konuyla ilgili literatürün olgunlaşması için kritik olduğunu göstermektedir.
Keywords : Din Psikolojisi, Hayatın Anlamı, Yaşamda Anlam, Din, Dindarlık, SWOT Analizi

ORIGINAL ARTICLE URL