Küreselleşme Sürecinde Türk Devletleri Teşkilatı’nın Türkiye’nin Uluslararası Ticaretine Etkisi

Authors : Mustafa Gümüş, Güner Koç Aytekin

Pages : 231-256

View : 45 | Download : 49

Publication Date : 2025-12-29

Article Type : Research Paper

Abstract :Küreselleşme, ülkeler arasındaki siyasi, ekonomik ve kültürel ilişkilerin gelişmesiyle birlikte ülkelerin sahip olduğu tüm maddi ve manevi değerlerin ulusal sınırlarını aşarak evrensel bir değer kazanması olarak tanımlanmaktadır. Kutuplaşma ise ekonomik gelişimde yoğunlaşmanın bazı bölgelerde ortaya çıkabileceğini ve bu yoğunlaşmanın diğer bölgelere yayılacağını ifade etmektedir. Bu yayılma etkisi genellikle olumlu bir ekonomik etki olarak görülmektedir. Güçlü kutup merkezleri, çekim gücüyle etraflarındaki bölgelerde ekonomik büyümeyi tetikleyebilir. Hatta güçlü kutup merkezlerinin yayılma etkisi, geri itme etkisini aşacak kadar güçlü olursa, yeni merkezler ortaya çıkarabilir. Türkiye’nin liderliğini yaptığı Türk Devletleri Teşkilatı bu bağlamda bir örnektir. Türkiye Cumhuriyeti’nin küresel bir kutup merkezi olabilmesi için ekonomik yoğunluğa ulaşması gerekmektedir. Türk Devletleri Teşkilatı, Türkiye\\\'nin liderliğinde Türk dünyasındaki ülkelerin bir araya gelerek ekonomik, siyasi ve kültürel iş birliğini amaçlamaktadır. Ekonomik entegrasyon modellerinden “gümrük birliği” kapsamında Türk Devletleri Teşkilatı üye ülkeleri bütünleşmesi R Project içerisinde zaman serisi verileriyle birlikte GADF, Zivot-Andrews, ARDL, Breusch-Godfrey, Breusch-Pagan, Jarque-Bera testleri kullanılarak hipotezlerimizin uzun ve kısa dönemli katsayı sonuçları, F-sınır testi sonuçları, Granger nedensellik analizi ve sonuçları, CUSUM grafiği gösterimi ile analiz edilmiş, Türk Devletleri Teşkilatı ve Türkiye Cumhuriyeti’nin ihracatın ithalatı karşılama oranında ve GSYH’de pozitif bir etki gösterdiği görülmüştür.
Keywords : Küreselleşme, Kutuplaşma, Gümrük Birliği, Türk Devletleri Teşkilatı, Zaman Serisi Analizi

ORIGINAL ARTICLE URL