Tarihi Dokuda Kent Mobilyalarının İşlevselliği ve Kimliği: Harput Meydanı Örneği

Authors : Betül Yıldırım, Ayça Gülten, Müge Ünal

Pages : 371-394

Doi:10.20479/bursauludagziraat.1659466

View : 179 | Download : 169

Publication Date : 2025-12-01

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, Elazığ’ın tarihi dokusuna sahip Harput Meydanı’ndaki kent mobilyalarının işlevsellik ve kimlik açısından değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında, meydanda bulunan beş farklı tipteki oturma birimi, tasarım, ergonomi, güvenlik ve konum/kullanım ilişkisi olmak üzere dört ana kriter ve 25 alt kriter çerçevesinde incelenmiştir. Çalışma dört aşamalı bir yöntemle gerçekleştirilmiştir: (1) Literatür taraması yapılarak değerlendirme kriterleri belirlenmiş, (2) belirlenen kriterler doğrultusunda oturma birimleri 0-5 arasında derecelendirilmiş, (3) alan çalışmaları ile kent mobilyalarının mevcut durumu analiz edilerek uygunluk sınıfları oluşturulmuş ve (4) elde edilen bulgular doğrultusunda iyileştirme önerileri geliştirilmiştir. Değerlendirme sonuçlarına göre, Bank-3 (%55,0), Bank-1 (%54,2), Bank-2 (%52,5) ve Bank-4 (%50,0) \\\"orta uygunluk\\\" sınıfında değerlendirilirken, Bank-5 (%38,3) \\\"az uygun\\\" olarak belirlenmiştir. Analizler, mevcut oturma birimlerinin kolçak eksikliği, sırt desteği yetersizliği, tarihi dokuya uyumsuzluk, özgün tasarım eksikliği, gölgelendirme yetersizliği ve sürdürülebilir malzeme kullanımının sınırlı olması gibi eksiklikler içerdiğini göstermektedir. Bu eksikliklerin giderilmesi için ergonomik standartlara uygun, estetik ve fonksiyonel tasarıma sahip, güvenli sabitleme sistemleri ile güçlendirilmiş ve çevresel sürdürülebilirliği destekleyen yeni kent mobilyalarının tasarlanması önerilmektedir.
Keywords : Ergonomi, Tarihi mekanlar, Kent kimliği, Kent mobilyası, Elazığ, Türkiye

ORIGINAL ARTICLE URL