Bulgaristan’da yetişen Prunus spinosa meyve ve çekirdeğinde kurutmanın yağ asidi profili üzerindeki etkisi

Authors : Şevval Mutlu, Özlem Tavukçuoğlu, Duygu Mısırlı

Pages : 170-174

Doi:10.53445/batd.1818682

View : 28 | Download : 37

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, besleyici ve tıbbi özellikleriyle bilinen Prunus spinosa L. (çakal eriği) bitkisinin yağ asidi bileşimini araştırmaktadır. P. spinosa meyvesi çeşitli formlarda yaygın olarak tüketilirken, meyve ağırlığının %60’ından fazlasını oluşturan çekirdekleri, yağ asitleri bakımından zengin olma potansiyeline rağmen yeterince araştırılmamıştır. Bu çalışmanın amacı, taze ve kurutulmuş meyve ve çekirdek örneklerinin yağ asidi profillerini karşılaştırarak besinsel ve endüstriyel potansiyellerini değerlendirmektir. Numuneler 2024 yazında Bulgaristan’dan toplanmıştır. Taze ve liyofilize edilmiş çakal eriği meyve ve çekirdekleri hekzan bazlı Soxhlet ekstraksiyonuna tabi tutulmuştur. Elde edilen ekstreler yağ asidi metil esterlerine dönüştürülmüş ve alev iyonizasyon detektörlü gaz kromatografisi (GC-FID) ile analiz edilmiştir. Analiz sonucunda, tüm örneklerde doymamış yağ asitlerinin baskın olduğu görülmüş; en yüksek oran kuru çekirdekte (%93,40), ardından taze çekirdekte (%91,86) tespit edilmiştir. Doymuş yağ asitleri meyve örneklerinde, özellikle taze meyvede (%28,25) daha yüksek bulunmuştur. Çoklu doymamış yağ asidi açısından en zengin örnek kuru meyve (%66,74), tekli doymamış yağ asidi açısından en zengin örnek ise oleik asit içeriğiyle kuru çekirdek (%63,62) olmuştur. Bu bulgular, özellikle kurutulmuş formdaki P. spinosa çekirdeklerinin sağlığa faydalı doymamış yağ asitleri açısından değerli bir kaynak olduğunu ortaya koymaktadır. Elde edilen sonuçlar, çakal eriği çekirdek yağının fonksiyonel gıdalarda, nutrasötiklerde ve kozmetik ya da farmasötik uygulamalarda kullanım potansiyelini desteklemekte ve meyve işleme yan ürünlerinin değerlendirilmesi için etkili bir yol sunmaktadır.
Keywords : Prunus spinosa, yağ asitleri, GC-FID

ORIGINAL ARTICLE URL