Acil Tıp Literatüründe Son 30 Yıl Perspektifinden Hastane Dışı Kardiyak Arrestlerde İlk Yardımcı Tarafından Uygulanan Kardiyopulmoner Resüsitasyon ve Otomatik Eksternal Defibrilatörün Değerlendirilmesi: Bibliyografik Bir Çalışma

Authors : Gülbin Aydoğdu Umaç, Sarper Yılmaz

Pages : 92-101

Doi:10.34087/cbusbed.1587575

View : 110 | Download : 28

Publication Date : 2025-03-26

Article Type : Research Paper

Abstract :Giriş ve Amaç: Hastane dışı kardiyak arrestlerde (HDKA), temel yaşam desteği (TYD) ve ileri yaşam desteği (İYD) zincirinde, arrestin başlangıcından spontan dolaşımın geri dönüşüne (ROSC) kadar müdahaleler gerçekleştirilir. Bu zincirde, sonuçlar üzerinde en büyük etkiye sahip ve en kritik, hassas noktalar, bir ilk yardımcının varlığı ve Otomatik Eksternal Defibrilatör’ün (OED) bulunmasıdır. Bu zincir başarılı bir şekilde yönetildiğinde, HDKA yaşayan hastalar hastaneye ulaştırılabilir ve ilk temas acil serviste (AS) gerçekleşir. AS literatüründe bu zincirin en zayıf halkalarının değerlendirilmesi bu nedenle büyük önem taşımaktadır. Bu çalışma, AS literatüründe son 30 yıl boyunca HDKA ile ilgili retrospektif araştırmalarda ilk yardımcı tarafından uygulanan kardiyopulmoner resüsitasyon (KPR) ve OED kavramlarını incelemeyi amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntemler: Bu çalışmada, 1 Ocak 1994 ile 31 Aralık 2023 tarihleri arasında AS ortamlarında İlk Yardımcı KPR ve OED konularında yapılmış araştırmaların bibliyometrik analizi gerçekleştirilmiştir. Bibliyografik veriler, Web of Science (WoS) Core Collection veritabanından elde edilmiş ve çalışma PRISMA 2020 rehberine uygun olarak hazırlanmıştır. Bulgular: AS’lerde HDKA konusunda son 30 yılda yapılan çalışmalarda İlk Yardımcı KPR terimi arama terimi olarak kullanılmış ve analiz için 764 kaynak elde edilmiştir. OED konusunda ise Otomatik Eksternal Defibrilatör tüm alanlarda aranmış ve analiz için 93 kaynak elde edilmiştir. İlk Yardımcı KPR ile ilgili makale sayısı 2007 yılına kadar dalgalı bir seyir izlerken genel bir artış eğilimi gözlemlenmiştir. Makale sayısı 2007 yılında 28’e ulaşmış ve düzenli bir şekilde artmaya devam ederek 2023’te 63’e çıkmıştır. Buna karşın, OED ile ilgili makale sayısı düşük kalmış, 2007 yılında yalnızca iki makale yayımlanmış ve zamanla belirgin bir artış göstermemiş, 2023 yılında yalnızca dört yayına ulaşmıştır. Vosviewer analizlerinde hem İlk Yardımcı KPR hem de OED için en az beş kez tekrar eden anahtar kelimeler dâhil edilmiştir. İlk Yardımcı KPR için 989 anahtar kelimeden 82’si bu eşiği karşılamış, OED için ise 195 anahtar kelimeden 13’ü karşılamıştır. İlk Yardımcı KPR, 843 bağlantı ve 8 küme ile temsil edilirken, OED 49 bağlantı ve 3 küme ile temsil edilmiştir. İlk Yardımcı KPR ile en sık ilişkilendirilen anahtar kelimeler \\\"kardiyak arrest\\\" (76 bağlantı), \\\"KPR\\\" (72 bağlantı) ve \\\"ilk yardımcı KPR\\\" (63 bağlantı) olmuştur. OED için ise öne çıkan anahtar kelimeler \\\"kardiyak arrest\\\" (11 bağlantı), \\\"KPR\\\" (11 bağlantı) ve \\\"OED\\\" (9 bağlantı) olmuştur. Sonuç: AS’lerde gerçekleştirilen HDKA çalışmalarının İlk Yardımcı KPR ve OED kavramları üzerinden analizi, bu kavramların \\\"kardiyak arrest\\\", \\\"KPR\\\" ve \\\"OED\\\" gibi terimlerle güçlü bir ilişkiye sahip olduğunu göstermektedir. Bu bulgular, HDKA sonrası hayatta kalma için topluluk tarafından başlatılan temel ve ileri yaşam desteği zincirlerini değerlendirmek açısından AS araştırmalarının değerli bir araç olabileceğini düşündürmektedir. Anahtar Kelimeler: Acil Servis, Hastane Dışı Kardiyak Arrest, İlk Yardımcı, Kardiyopulmoner Resüsitasyon, Otomatik Eksternal Defibrilatör
Keywords : Acil Servis, Hastane Dışı Kardiyak Arrest, İlk Yardımcı, Kardiyopulmoner Resüsitasyon, Otomatik Eksternal Defibrilatör

ORIGINAL ARTICLE URL