Davranışsal İktisat Bağlamında Ekonomik Krizlerin Değerlendirilmesi

Authors : Ayşen Edirneligil

Pages : 439-466

Doi:10.31679/adamakademi.1564034

View : 149 | Download : 178

Publication Date : 2024-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Kriz olgusu iktisat biliminin en önemli konularından biridir. Bu nedenle tarih boyunca meydana gelen krizler incelenerek yeni krizlerin öngörülmesi ya da krizlerden sonra ekonomik teorinin sağlanabilmesi için farklı iktisat teorileri geliştirilmiştir. Bu çalışma, ekonomik kriz olgusunu Klasik, Keynesyen, Marksist ve Monetarist yaklaşımlar ve finansal kriz modelleri çerçevesinde ele alarak incelemekte; Dördüncü Nesil Krizler ve Davranışsal iktisadın krizlere getirdiği yeni yaklaşımları değerlendirmektedir. Klasik ve neoklasik iktisat teorileri, krizleri piyasa mekanizmasının geçici dengesizlikleri olarak ele alırken, Keynesyen yaklaşım talep yetersizliği ve belirsizlik nedeniyle oluşan uzun vadeli durgunluklara vurgu yapmaktadır. Monetaristler ise para arzındaki dengesizliklerin krizlerin temel nedeni olduğunu savunmaktadır. Öte yandan, üçüncü nesil finansal kriz modelleri, 1990’larda yaşanan Asya Krizi örneğinden hareketle bankacılık sisteminin yapısal zayıflıkları ve aşırı borçlanmaya odaklanmıştır. 2008 Küresel Finansal Krizi ile birlikte, krizlerin yalnızca makroekonomik dengesizliklerden değil, aynı zamanda bireylerin irrasyonel davranışlarından kaynaklandığına dikkat çekilmiş ve davranışsal iktisat teorileri ile dördüncü nesil finansal kriz modelleri önem kazanmıştır. Davranışsal iktisat, yatırımcıların psikolojik eğilimlerinin ve sürü psikolojisinin piyasalarda spekülatif balonlar ve çöküşlere nasıl yol açtığını açıklamaktadır. Bu bağlamda bu çalışmada, krizlerin daha iyi anlaşılması ve yönetilmesi için hem ekonomik hem de davranışsal faktörlerin bir arada değerlendirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.
Keywords : Davranışsal iktisat, Ekonomik kriz, Finansal Kriz modelleri, İktisadi Düşünce Okulları

ORIGINAL ARTICLE URL