İLK KAPTANIDERYA BİYOGRAFÎLERİNDEN ŞEHRÎZÂDE MEHMED SAİD’İN “ZÜBDETÜ’L-AHBÂR”I

Tarih ilminin önemli bir parçası olan biyografya türüne dair kaleme alınan eserler arasında kaptanıderyalara dair olanlar da vardır. Müellifler tarafından müstakil olarak yazılan bu tür eserler şüphesiz alanın araştırmacıları için büyük önem taşımaktadır. Bunlardan biri Osmanlı tarihinin yazma kaynakları arasında yer alan, yakın zamana kadar pek bilinmeyen ve kaynak olarak kullanılmayan Zübdetü’l-Ahbâr el-Müteʿallika bi’l-Bihâr’dır. İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi, TY, nr. 2548’in 291b-366b varakları arasında bulunan bu eser kaptanıderyaların biyografilerine tahsis edilen ilk eserlerden olması bakımından mühimdir. Söz konusu bu çalışmamızda XVIII. asırda Şehrîzâde Mehmed Said tarafından telif edilen Zübdetü’l-Ahbâr üzerinde durulacaktır. Ezcümle eserin müellifi ve yazma nüshasına dair malumat verildikten sonra muhtevası, kaynaklarıyla olan münasebet ve eserde biyografileri yer alan kaptan paşaların tercüme-i halleri özetlenecektir.