KÜTÜPHANELERDE TANITIM VE HALKLA İLİŞKİLERİN GÜCÜNE TARİHE AÇILAN BİR PENCEREDEN BAKIŞ: FİKİRLER DERGİSİNDE ÖZNE OLARAK İZMİR HALKEVİ KÜTÜPHANESİ

Authors : Mehmet Ali Akkaya

Pages : 63-99

Doi:10.30517/cihannuma.1649686

View : 76 | Download : 86

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Sosyal sorumlulukları bulunan toplumsal kültür kurumu kimliği üzerine inşa olunan kütüphaneler, buna bağlı olarak ancak kullanıcıları ile var olabilen ve değer kazanan kurumlardır. Aynı zamanda toplumsal kabulün de ön koşulu olan bu kimlik tanımlaması, kamu hizmeti gören ve kârlılığı hedeflemeyen kurumlar olmasına karşın kütüphaneler için tanıtım, halkla ilişkiler ve hatta pazarlamayı işleyişin bir parçası haline getirmektedir. Küreselleşmenin, teknolojinin, özellikle de bilişim teknolojisinin günümüzde tüm sektör ve disiplinleri değiştiren etki gücünün yarattığı daha yoğun rekabet, bilgi toplumunda aralarında kütüphanelerinde yer aldığı kâr amacı gütmeyen kurum ve kuruluşlar da dâhil tüm organizasyonlar için halkla ilişkiler, pazarlama ve tanıtımı daha önemli ve öncelikli bir bütünleşik unsura dönüştürmüştür. Bugün gelinen noktada, sürekli zenginleşen elektronik ortamın yarattığı cazibe ile beslenen günümüz bilgi-bilgi kullanıcısı ilişkisinin kurumu sorgulanır ve kullanıcılarının nazarında işlevsiz hale getirmemesi için kurumsal halkla ilişkiler ve tanıtım 21’inci yüzyıl kütüphaneleri için tercih olmanın ötesine geçmiştir. Elbette kurumsal görünürlük ve toplumsal farkındalık açısından son derece önemli olan tanıtım ve halkla ilişkiler, tarihin her döneminde kütüphaneler için işlevsel bir araç olmuş, bu aracın başarılı kullanımı bazı kütüphaneler için adeta kimlik tanımının bir parçasına dönüşmüştür. Bu çalışmada, günümüzde her türden kütüphane için kurumsal kimliğin ayrılmaz bir parçası olan halkla ilişkiler ve tanıtım konusuna, Cumhuriyet dönemi ulusal kütüphanecilik ikliminin önemli kilometre taşlarından biri olan Halkevi kütüphanelerinin Türkiye’deki en seçkin örnekleri arasında yer alan İzmir Halkevi Kütüphanesi’nin adeta resmi halkla ilişkiler ve tanıtım organı olarak hizmet veren Fikirler dergisi ve yarattığı etki üzerinden bakılması amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında, Fikirler dergisinin İzmir Halkevinin resmi olarak faaliyete geçtiği 19 Şubat 1932 tarihinde yine resmi olarak hizmet vermeye başlayan İzmir Halkevi Kütüphanesinin, Halkevlerinin ülke çapında kapatılma kararının alındığı 1951 yılına kadar olan süreçteki tüm sayıları ayrıntılı ele alınarak, İzmir Halkevi Kütüphanesi hakkında kaleme alınan tüm yazılar tanıtım ve halkla ilişkiler bağlamında analiz edilmiş ve bu yazıların yarattığı hizmet tabanlı değişim derme, kullanıcı vb. unsurlar üzerinden ortaya konulmuştur. Elde edilen bulgular, İzmir Halkevi Kütüphanesi ile Fikirler dergisinin 20 yıla yakın yol arkadaşlığının ve derginin kütüphaneye yönelik tanıtım ve halkla ilişkiler faaliyetlerinin kütüphaneye hemen her açıdan değerli katkılar sağladığını, iyi kurgulanmış ve sürekliliği olan bir tanıtım ve halkla ilişkiler ağının kütüphanenin yetenek ve yeterliliğini arttırdığını göstermiştir. Ulusal alan yazınında Fikirler dergisini farklı açılardan ele alan ve odağında kütüphanelerde tanıtım, halkla ilişkiler ve pazarlamanın yer aldığı çok sayıda araştırma olmasına karşın, çalışma Fikirler dergisini ve kütüphanelerde halkla ilişkiler ve tanıtımı farklı bir evrende betimleyen yanıyla bir ilk olma özelliği taşımaktadır. Çalışma, günümüz penceresinden kütüphanelerde tanıtım, pazarlama ve halkla ilişkilere yeni bir bakış açısıyla yaklaşılmasını sağladığı oranda amacına ulaşmış olacaktır.
Keywords : İzmir Halkevi, Halk kütüphanesi, İzmir Halkevi Kütüphanesi, Halkla ilişkiler, Tanıtım, Pazarlama

ORIGINAL ARTICLE URL