Mütareke ve İşgal Yıllarında İzmir Milli Kütüphanesi

1908 II. Meşrutiyetinin getirdiği aydınlanma ışığında İzmir de özel girişimle kurulan İzmir Milli kütüphanesi 1912 yılından beri İzmir ve çevresinin fikir ve kültür yaşamına hizmet vermektedir. Kütüphane, İzmir'in merkezi bir yerinde bulunduğu için, ister istemez şehirde yaşanan tüm olaylara tanık olmuştu. Kütüphane mütareke ve işgal sürecinde İzmir'in Türk halkını bir araya getiren, bir arada tutan bir sığınak, buluşma yeri ödevi görmüştür. Mütareke ve işgal yıllarında İttihat ve Terakki'ye olan yakınlığı isminin "Milli" olmasının yarattığı şüpheler nedeniyle işgal döneminde Yunanlıların baskısı sonucu yaşam savaşı veren İzmir Milli Kütüphane zaman zaman kuruluş amacının dışına çıkmış olsa bile kentin en önemli kültür kuramlarından biri olmayı başarmıştır. Kurtuluş Savaşının ilk direniş bildirisinin dağıtıldığı yerlerden biri İzmir Milli Kütüphane olmuştur. Sadece eğitim sahasında değil sosyal ve kültürel faaliyetlerinde hatta tüm olanaksızlıklarına rağmen sahne gösterilerinin de adeta merkezi olmuştur. Siyasetin dışında kalmaya çalışsa da İttihatçı kimliği hem mütareke hem de işgal yıllarında peşini bırakmamıştır.