TÜRKİYE’NİN 1970’Lİ YILLARINDA SANAT VE İDEOLOJİ BAĞLAMINDA MİLLİYETÇİ FRAKSİYONUN FAALİYETLERİ

Authors : Nagihan Eren

Pages : 533-570

Doi:10.18244/cttad.1581347

View : 74 | Download : 146

Publication Date : 2025-07-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Türk siyasi ve fikri hayatında 1961 Anayasası kendinden sonraki yaklaşık yirmi yılı etkileyecek çok önemli gelişmelerin önünü açmıştır. Anayasanın getirdiği özgürlük ortamında sosyalist-komünist düzen tasavvurlarının açıktan söylenmeye başlanması, öğrenci örgütlerinin üniversite içinde ve dışında yaptıkları eylemler, köylü ve işçi sınıflarının örgütsel mücadelesi, Türk solunda daha önce yaşanmamış gelişmeler olarak ortaya çıkmıştır. Bu gelişmeler karşısında ise milliyetçi öğrenci örgütleri kurulmaya başlamış ve 1969’da Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi’nin (CKMP) Milliyetçi Hareket Partisi’ne (MHP) dönüşmesiyle milliyetçi kesim sol düşünce grupları karşısında kendi fikirlerini inşa etmeye ve genişletmeye çalışmıştır. Literatüre sağ-sol çatışması şeklinde geçen bu dönemde kültür ve sanat faaliyetleri de siyasallaşmıştır. Dönemin en belirgin özelliği olan ideolojik mücadele, sanatın çeşitli kollarında çok yoğun bir şekilde kendini göstermiştir. Bilhassa 1970’ler boyunca Türk solu kültür-sanat faaliyetleriyle sesini duyururken ideolojiyi sanatla sentezleme çalışmalarında öne çıkmıştır. Bu durumu fark eden milliyetçi fraksiyon, hem kendi camiasında kitle bilincini artırmak hem de olumlu bir kamuoyu inşa etmek için kültür-sanat faaliyetlerine yönelmiştir. Bu çalışma milliyetçi bir yapı olarak faaliyetlerine başlayan Töre Musiki Folklor Eğitim Derneği’nin (TÖMFED) ve Ülkü Ocakları Sosyal Faaliyetler Merkezi’nin (ÜOSFM) kuruluş amacı, faaliyetleri ve etki gücüne odaklanmaktadır. Bu çerçevede araştırmayla ilgili olarak arşiv belgelerinden ve süreli yayınlardan doküman incelemesi tekniği ile veri toplanmıştır. Elde edilen veriler içerik analizi tekniğiyle çözümlenmiştir. Bununla birlikte çalışmanın güvenirliğini artırmak amacıyla mülakat tekniğine de başvurulmuştur. Bütün bunların sonucunda TÖMFED’in ve ÜOSFM’nin yaptığı faaliyetlerin milliyetçi kitleye duygusal güç ürettiği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca Türk ulus kimliğinin milliyetçi kitle tarafından algılanışına etkisi farklı açılardan tartışılmıştır. Çalışma sonucunda milliyetçi fraksiyonun sanatsal faaliyetlerinin bazı alanlarında başarılı olurken bazı alanlarında ise yeteri kadar başarılı olamadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Keywords : Töre Musiki Eğitim Kültür Derneği, Ülkü Ocakları Sosyal Faaliyetler Merkezi, Türk Solu, MHP

ORIGINAL ARTICLE URL