SALGINA KARŞI REFLEKS:İZMİR’DEKİ ASKERÎ BİRLİKLERDE KOLERA SALGINI, TEDBİRLER VE ETKİLERİ (1913)

Authors : Erol Karcı

Pages : 99-130

Doi:10.18244/cttad.1631873

View : 115 | Download : 128

Publication Date : 2025-07-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Kolera, Hindistan coğrafyasının yerli hastalığıdır. 1817’ye kadar Asya kıtasının dışına çıkmadan neredeyse sadece Hindistan’da görülen kolera, 19. yüzyılda 6 büyük pandemiye neden olmuştur. Osmanlı topraklarında ilk defa 1822’de görülen bu hastalık İzmir’de ise ilk defa 1831’de görülmüştür. Uluslararası bir ticaret yolu üzerinde bulunan İzmir tarih boyunca birçok salgın hastalıkla karşılaşmıştır. 1831 sonrasında özellikle kolera salgınları nedeniyle birçok insan hayatını kaybetmiştir. Osmanlı Devleti, 1913 yılının yaz aylarını II. Balkan Savaşı’nın getirdiği askerî ve diplomatik yoğunlukla geçirmiştir. Bulgaristan’ın, Sırp ve Yunan ordularına saldırmasıyla başlayan II. Balkan Savaşı, Osmanlı Devleti tarafından yakından takip edilmiş ve yapılan ileri harekatla I. Balkan Savaşı’nda kaybedilen Edirne, Kırklareli ve Pınarhisar geri alınmıştır. Arşiv belgeleri Edirne’nin geri alınmasından kısa süre sonra başlayan ateşkes ve antlaşma sürecinde askerî teyakkuz durumunun devam ettiğini göstermektedir. Çalışmamızın amacı 1913 yazında önce şehirde başlayan daha sonra ise askerler arasında görülen kolera salgınına karşı İzmir Askerî Hastanesi ve askerî makamlarca gösterilen refleksi ve askerî birliklerde alınan tedbirleri ortaya koymaktır. Bu çerçevede salgının sonuçlarına, teyakkuz durumundaki İstanbul ve Trakya ile Yemen’e yapılan asker sevkiyatına etkilerine de değinilmiştir. Çalışmamızın temel kaynağı Millî Savunma Bakanlığı Askerî Tarih Arşivi ile Osmanlı Arşivi belgeleridir. Bununla birlikte konumuza ilişkin araştırma eserlerinden de yararlanılmıştır.
Keywords : İzmir, kolera, Osmanlı Devleti, Ömer Vasfi, İzmir Askeri Hastanesi, II. Balkan Savaşı

ORIGINAL ARTICLE URL