“MUHALİF MEMURLAR”: CHP KAYITLARINDA DP’YE DESTEK VEREN KAMU GÖREVLİLERİ (1946-1950)

Bu çalışma, 1946-1950 yılları arasında Demokrat Parti’ye (DP) destek verdiği, sempati duyduğu veya karşı bir tavır takınmayarak tarafsız kaldığı gerekçesiyle iktidar partisi Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) tarafından fişlenen kamu görevlilerini incelemektedir. Bu inceleme, CHP teşkilatları ve genel merkezi arasındaki yazışmaları içeren belgeler ışığında gerçekleştirilmiştir. Türkiye’de tek partili dönemde ve sistemde memurlar, yalnızca devlete değil, aynı zamanda CHP’ye de sadakatle bağlı olmaları beklenen birer unsur olarak görülmüştür. Çalışmada özellikle mülki idare amirleri, kolluk kuvvetleri, yargı mensupları ve öğretmenler gibi kamu görevlilerinin DP’ye yakın tutumları nedeniyle şikâyet edildiği, takibata ve soruşturmaya maruz kaldığı ve pek çoğunun görev yerlerinin değiştirildiği ortaya konulmuştur. Ancak iktidar açısından sadece DP’yle iltisaklı olmak değil, siyasi tarafsızlık da bir eksiklik veya tehdit olarak algılanmıştır. CHP bu açıdan memurlardan tam bir sadakat beklentisi içerisindedir. Çalışma, CHP belgeleri üzerinden fişlemelerin tasnif ve analizini yaparak çok partili hayata geçiş sürecinde bürokrasinin nasıl bir siyasal baskıya maruz kaldığını ve devlet-parti özdeşliğinin bulunduğu sistemlerin memuriyet müessesini nasıl şekillendirdiğini göstermeyi amaçlamaktadır.