Erken Cumhuriyet Döneminde Türkiye’de Ayrılıkçı Faaliyetler

Authors : Süleyman Tekir, Eda Şahin

Pages : 1043-1074

Doi:10.18244/cttad.1708637

View : 92 | Download : 87

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Türk tarihinde Erken Cumhuriyet dönemi, imparatorluktan ulus-devlete geçiş sürecinde köklü dönüşümlerin yaşandığı, siyasal ve toplumsal yeniden yapılanmanın hedeflendiği kritik bir dönemdir. Bu süreçte, etnik ve dini temelli ayrılıkçı hareketler yeni rejimin istikrarı açısından ciddi bir tehdit olarak karşımıza çıkmaktadır. Cumhuriyetin kurucu unsurları tarafından uluslaşma çabaları kapsamında ortak kimlik yaratılmak istenmiş ancak bu girişimler bazı gruplar tarafından asimilasyon olarak algılanmış ve etnik milliyetçiliğe zemin hazırlamıştır. Cumhuriyet kadrosu için Türk kimliği merkezli politikalar, dönemin siyasal koşulları bağlamında zorunlu bir tercih olarak ele alınmıştır. Bu bağlamda çalışma, Erken Cumhuriyet döneminde gerçekleşen ayrılıkçı hareketleri ve bu hareketlerin Türkiye Cumhuriyeti’nin siyasal-toplumsal yapısına etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada Türkiye’nin yeni kurumsal yapısını inşa etmeye çalıştığı bir dönemde başta Kürt ve Ermeni gruplar olmak üzere Çerkes, Laz, Arap, Yahudi ve Rum unsurların girişimleri incelenerek bu grupların toplumsal yapıda ve siyasal söylemde yarattığı dönüşümler analiz edilecektir. Çalışmanın temel veri kaynağını 1932 yılına ait azınlıklara ilişkin resmî raporlar oluşturmaktadır. Buna göre Erken Cumhuriyet döneminde bazı azınlık grupların yürüttüğü faaliyetler devletin iç güvenlik stratejilerinde merkezi bir konumda yer almış ve ülkenin iç istikrarını tehdit eden bir unsur haline gelmiştir. Türkiye, bu faaliyetlere karşı güvenlik önlemlerini artırmış, istihbarat mekanizmalarını güçlendirmiş ve kapsamlı yasal düzenlemeler gerçekleştirmiştir.
Keywords : Ayrılıkçı hareketler, Hoybun, Ermeni, Kürt, Erken Cumhuriyet

ORIGINAL ARTICLE URL