Serbest Cumhuriyet Fırkası’nın Taşra Teşkilatı ve İdare Heyetleri Üzerine Bir Analiz

Authors : Aziz Kılıç

Pages : 1161-1193

Doi:10.18244/cttad.1709407

View : 69 | Download : 103

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Serbest Cumhuriyet Fırkası (SCF) hem kuruluş şekli hem de içine doğduğu siyasi atmosfer itibariyle Türk siyasal hayatının ilginç bir tecrübesini oluşturur. Cumhurbaşkanı Gazi Mustafa Kemal’in talebi üzerine Fethi (Okyar) Bey tarafından kurulan SCF, dönemin siyasi ve ekonomik sorunlarını merkeze alan siyasi programı ile halkın büyük ilgisiyle karşılanmış ve bulduğu kitlesel destekle ülke genelinde önemli ölçüde örgütlenmeyi başarmıştır. Bu makalenin amacı, SCF’nin taşra teşkilatını ve idare heyetlerini yakından analiz etmektir. Bu bağlamda il, ilçe, nahiye, mahalle ve köy olmak üzere taşra teşkilatlanın tüm kademelerinin idare heyetlerinde görev almış kişilerin sosyoekonomik durumları ve siyasal eğilimleri tespit edilerek örgütsel muhalefet olarak SCF’nin nasıl bir özellik gösterdiği ile ilgili bazı sonuçlara ulaşılmaya çalışılmıştır. Parti taşradan merkeze doğru teşkilatlanma usulünü benimsemiştir. Kuruluşundan kısa bir süre sonra taşrada teşkilatlanmaya başlamış ve o dönem mevcut olan 63 ilin 38’inde teşkilatlanmayı başarmıştır. SCF’nin teşkilatlanma konusunda en güçlü olduğu yerler Batı Anadolu illeri olmuştur. Partinin taşrada teşkilatlanma konusunda yakaladığı başarıda, esnaf ve zanaatkârların, tüccarların, tarım kesiminin, yerel eşrafın ve profesyonel serbest meslek erbabının katkısı önemli rol oynamıştır.
Keywords : Serbest Cumhuriyet Fırkası, Muhalefet, Fethi Okyar, Cumhuriyet Halk Fırkası

ORIGINAL ARTICLE URL