Başbakan Adnan Menderes’in İspanya’daki Siyasi-İktisadi Temasları ve “Türkiye-İspanya Dostluk Antlaşması” (15-19 Nisan 1959)

Authors : Beral Alacı

Pages : 1471-1504

Doi:10.18244/cttad.1784058

View : 73 | Download : 79

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Akdeniz’in stratejik konumu, çevresindeki devletleri tarih boyunca rekabete sürüklemiş; bu rekabetin önemli örneklerinden biri de Osmanlı ve İspanya arasında yaşanmıştır. Akdeniz’in iki ucunda yer alan bu iki güç, uzun süren çatışmaların ardından 18. yüzyıl ortalarından itibaren dostane ilişkilere yönelmiştir. Tarihsel serüvenlerinde çeşitli paralellikler bulunan iki devletin duraklama dönemlerinin zaman bakımından yakınlığı, düşmanlıklarla örülü ilişkilerin yerini daha yapıcı bir tavra bırakmıştır. Bu doğrultuda ilk adım İspanya tarafından atılmış; Kral III. Carlos’un 1759’da İstanbul’a elçi göndermesi ve 1782’de imzalanan dostluk antlaşması Türk-İspanyol ilişkilerinin resmî başlangıcını oluşturmuştur. İki ülkede yaşanan siyasi dönüşümler, ikili temaslarda zaman zaman kesintilere yol açsa da süreç genel olarak devam etmiştir. Bu ilişkilerde önemli dönüm noktalarından biri, Nisan 1959’da Başbakan Adnan Menderes’in gerçekleştirdiği İspanya ziyareti olmuştur. Ziyaret, siyasi ve ekonomik iş birliğini geliştirme amacı taşımış ve Türkiye–İspanya Dostluk Antlaşması’nın imzalanmasıyla sonuçlanmıştır. Görüşmeler dönemin basınında dikkat çekmiş ve Türkiye ile İspanya’nın ikili ilişkileri derinleştirme isteğini yansıtmıştır. Bu çalışma ile Türk-İspanyol ilişkilerinin dostluk çerçevesinde sürdürülmesine dair önemli bir adım olan Başbakan Adnan Menderes’in İspanya ziyareti ve sonucunda imzalanan dostluk antlaşması ele alınacaktır. Gezi için yapılan hazırlıklar, iki ülke arasındaki diplomatik süreç, gezinin gerçekleşmesi ve sonuçları arşiv belgeleri, gazeteler ve araştırma eserler ışığında aydınlatılmaya çalışılacaktır.
Keywords : İspanya, Dostluk Antlaşması, Demokrat Parti, Başbakan Adnan Menderes

ORIGINAL ARTICLE URL