Büyük Hareket: 26 Kasım 1943 Tarihli Tosya-Lâdik Depremi’nin Kastamonu Merkez ve Tosya İlçesindeki Etkileri Üzerine Bir Değerlendirme

Kuzey Anadolu Fay Hattı (KAF), Kastamonu ilinin güneyini sınırlamaktadır. Bu sebeple tarihî (M.Ö 2100-M.S 1900) ve aletsel (M.S 1900-M.S 2021) dönemlerde Kastamonu ili ve çevresinde birçok deprem meydana gelmiştir. Bu depremlerden hasara neden olanları içerisinde belki de en önemlisi, 26 Kasım 1943 tarihli Tosya-Lâdik Depremi’dir. Deprem, 26 Kasım 1943 tarihinde saat 01:20’de meydana gelmiş ve doğuda Taşova’dan, batıda Ilgaz’a kadar uzanan yaklaşık 45.000 km2’lik bir alanda etkisini göstermiştir. Deprem Trabzon, Isparta, Elazığ, Zonguldak, Giresun ve Yozgat’ta hissedilmiş; Kastamonu, Çankırı, Çorum, Amasya, Samsun, Tokat, Sinop ve Ordu’da bilhassa ölümlere ve hasara neden olmuştur. Bu çerçevede Çankırı’nın Ilgaz; Kastamonu’nun Tosya, Kargı; Çorum’un Osmancık; Amasya’nın Merzifon, Gümüşhacıköy; Samsun’un Havza, Lâdik ve Vezirköprü, Tokat’ın Erbaa kazaları bizzat depremden etkilenmiştir. Bu çalışmada 26 Kasım 1943 tarihli Tosya-Lâdik Depremi’nin özellikle Kastamonu ili merkez ve Tosya ilçesinde kendisini gösteren etkilerinin araştırılması ve sonuçları üzerine bir değerlendirme yapılması düşünülmüştür.