Kırım Türkü Bir Aydın: Muharrem Feyzi Togay ve Cumhuriyet Gazetesi’ndeki Doğu Türkistan Konulu Yazıları Üzerine Bir İnceleme

Authors : Recep Kanalga

Pages : 564-573

Doi:10.54558/jiss.1700936

View : 85 | Download : 328

Publication Date : 2025-11-26

Article Type : Research Paper

Abstract :Amaç: Bu çalışmada, az tanınan bir isim olan hukukçu ve gazeteci Muharrem Feyzi Togay’ın hayatının ortaya konulması ve erken cumhuriyet döneminde Cumhuriyet Gazetesi’nde Doğu Türkistan hakkında kaleme aldığı yazıların değerlendirilmesi amaçlamıştır. Yöntem: Nitel araştırma yöntemi çerçevesinde kaynak taraması yapılmıştır. Temin edilen kaynaklar üzerinde doküman analizi yapılarak değerlendirmede bulunulmuştur. Bulgular: Yapılan araştırmalar neticesinde Muharrem Feyzi Togay’ın hayatının çeşitli safhalarına dair bilgilere ulaşılmıştır. Gazetecilik mesleği dışında yaptığı sivil toplum çalışmaları hakkındaki bilgiler bir araya getirilmiştir. Ayrıca uzun yıllar dış politika yazarlığı yapan Togay’ın Doğu Türkistan hakkında kaleme aldığı yazıları tespit edilmiştir. Yazıları ile Doğu Türkistan’ın Türkiye’deki bilinirliğine katkı sağladığı görülmüştür. Sonuç: Toparlanan kaynaklardan, Muharrem Feyzi Togay’ın Türkiye’deki Türkçü/milliyetçi cenah içinde faal bir aydın olduğu tespit edilmiştir. İncelenen dönemde Doğu Türkistan hakkında yazı yazan az sayıdaki kişilerden biri olması bakımından Türkiye’de Doğu Türkistan’ın tanınmasına büyük katkı sağladığı ortaya çıkarılmıştır. Özgünlük: Muharrem Feyzi Togay hakkında daha önce yapılan çok sınırlı çalışmalarda eksik kalan yönlerin ortaya konulması çalışmayı özgün kılmaktadır. Bunun yanı sıra 1930’lu yıllardaki Doğu Türkistan konulu yazılarının değerlendirilmesi ile Doğu Türkistan hakkındaki literatüre katkı sunulması, çalışmanın özgünlüğünü göstermektedir.
Keywords : Muharrem Feyzi Togay, Doğu Türkistan, Cumhuriyet Gazetesi, basın

ORIGINAL ARTICLE URL