Kuzey Makedonya Cumhuriyeti İştip Yöresinde Yaşayan Yörük Mȃnilerinin Tasnifi

Authors : Rabie Ruşid

Pages : 72-86

Doi:10.30804/cesmicihan.1713815

View : 53 | Download : 74

Publication Date : 2025-07-25

Article Type : Research Paper

Abstract :ÖZ Yörüklerde sözlü kültür hâkimdir. Tarihi olaylar, hikâyeler, masallar, atasözleri, deyimler, türküler, mâniler vs. yaşlılar tarafından gençlere anlatılarak nesilden nesile günümüze dek ulaşmıştır. Bir nevi destan geleneği devam etmektedir. Bellekte kalıcılığı ve kullanıldığı alanın genişliğinden dolayı mâniler, halk kültürü içerisinde kendisine geniş yer bulmuştur. Mâni Türkçenin kullanıldığı hemen her coğrafyada var olan en yaygın halk şiiridir. Bu çalışma, İştip şehrine bağlı olan Yörük köylerinde derlenen kırk sekiz mâni üzerine kurulmuş ve bu mâniler hece sayısına, kafiye yapısına ve konularına göre incelenmiştir. Çalışmamızda derleme işinin özellikleri hakkında bilgi vererek, mânilerin derlenmesiyle ilgili düşüncelerimizi belirttik. Ayrıca mânilerle ilgili yapmış olduğumuz bu tasnifin yanında edebiyatımızda mâniler üzerine yapılan bazı tasnif çalışmalarına da yer verdik. Kültürün son halkası kısmen de olsa bölgede yaşamaya, hafızalarda canlılığını korumaya devam ederken böyle bir çalışma yapmak Türk kültürünü korumak için değerlidir. Günümüzde bu sözlü kültür zenginliğinin eskilere kıyasen azaldığı görülse de hâlâ devam etmektedir ve edeceğine de inanılmaktadır. Tarihimizi ve kültürümüzü öğrenmek gelecek kuşaklara aktarmak en önemli görevlerimizden biri olmalıdır. Bu kültürün devam edebilmesi için yazıya geçirilmesi gerektiği de bir gerçektir. Yaşamakta olduğumuz bu güzel yerlere sahip çıkmak istiyorsak kendi tarihimizi ve kültürümüzü koruyup gelecek kuşaklara aktarmamız gerekmektedir. Bu çalışmada Yörükler hakkında genel bilgiler, Yörüklerin tarihine genel bir bakış, yaşayış tarzları gibi konular incelenip aynı zamanda mâniler hakkında genel bilgiler ve mânilerin tasnifine yer verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Kültür, Folklor, Halk Edebiyatı, Yörük Mânileri, Yörükler.
Keywords : Kültür, Folklor, Halk Edebiyatı, Yörük Mânileri, Yörükler

ORIGINAL ARTICLE URL