- Çeşm-i Cihan: Tarih Kültür ve Sanat Araştırmaları Dergisi E-Dergisi
- Cilt: 12 Sayı: 2
- Bizans Dönemi’nde Kaşıklar ve Mezarlarla Bağlantısı
Bizans Dönemi’nde Kaşıklar ve Mezarlarla Bağlantısı
Authors : Durmus Gur, Cahit Karakök
Pages : 40-54
Doi:10.30804/cesmicihan.1822627
View : 135 | Download : 135
Publication Date : 2025-12-21
Article Type : Research Paper
Abstract :Öz Tarihi çağlardan itibaren birçok eşya mezar hediyesi olarak ölen bireylerin yanında yerini almıştır. Çeşitli materyallerden oluşan bu mezar hediyelerinden biri ise kaşıktır. Bu çalışma, Bizans Dönemi arkeolojik verileri bağlamında, mezar hediyesi olan kaşıkların çok katmanlı anlamını incelemeyi amaçlamaktadır. Gündelik hayatta beslenme ile liturjik uygulamalarda merkezi bir işleve sahip olan kaşık, ölüm sonrasına yönelik ritüel bağlamda da kritik bir nesne olarak konumlanmaktadır. Mezar buluntularında kaşıkların konumlandırma analizi, bilinçli bir mekânsal seçimle bedensel bakım ve beslenme ihtiyacının ölüm sonrası hayata aktarımı fikrine işaret etmektedir. Yoğunluk ve statü unsuru olarak değerlendirilen bu nesnelerin, koruma ve yeniden doğuş temalarıyla olan güçlü bağını ortaya koymaktadır. Sosyal açıdan, değerli madenlerden yapılmış, edebi veya ikonografik yazılarla süslenmiş kaşıklar, toplumsal statünün mezar içinde de sürdürülmesi işlevini üstlenmiştir. Ayrıca, kozmetik ve tedavi amaçlı kullanım izleri taşıyan bazı buluntular, kaşıkların sadece beslenme değil, aynı zamanda bedensel bütünlüğün korunması ve apotropaik uygulamalarla da ilişkili olduğunu düşündürür. Sonuçta Bizans mezarlarındaki kaşıklar; günlük pratiğin, dinsel inancın ve sosyal hiyerarşinin öte-dünyaya taşınmış somut bir göstergesi olarak, defin ritüellerinin ve ölüm sonrası ruh algısının anlaşılmasında vazgeçilmez bir materyal kanıt sunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Apotropaik, Bizans, Gümüş, Kaşık, Mezar.Keywords : Apotropaik, Bizans, Gümüş, Kaşık, Mezar.
ORIGINAL ARTICLE URL
