Turuncu Bisiklet Projesi ve Türkiye’de Ölçeklenebilir Finansman Modeli

Authors : Akın Kısa, Dursun Yıldırım Bayar, Harun Badem, Veysel Çıplak

Pages : 71-87

View : 124 | Download : 107

Publication Date : 2025-12-01

Article Type : Research Paper

Abstract :Kentlerde artan trafik yoğunluğu, hava kirliliği ve karbon salımı, sürdürülebilir ulaşım çözümlerine olan ilgiyi artırmıştır. Bu çerçevede, paylaşımlı bisiklet sistemleri kısa mesafeli ulaşımda çevreci, ekonomik ve sağlıklı bir alternatif olarak öne çıkmaktadır. Avrupa’daki uygulamalar, bisiklet paylaşımının toplu taşımayı tamamlayıcı bir unsur haline geldiğini göstermektedir. Türkiye’de ise belediye merkezli sistemler genellikle kısa süreli kiralama modeline dayanmaktadır. Bu durum, kullanıcı davranışlarında kalıcı değişim yaratma açısından sınırlı kalmaktadır. Bu noktada Turuncu Bisiklet (TUBİS) Projesi, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından Sakarya’da hayata geçirilen ve Türkiye’de ilk kez kamu destekli uzun dönemli kiralama modeli uygulayan bir mikromobilite projesi olarak öne çıkmaktadır. Proje kapsamında 1.000 bisikletin (750 şehir tipi, 250 katlanır) Sakarya Büyükşehir Belediyesine hibe edilmesiyle, vatandaşlara uygun maliyetli ve bakım desteği içeren bir ulaşım seçeneği sunulmuştur. Çalışmada TUBİS modeli Avrupa örnekleriyle karşılaştırılmış ve finansman yapısı incelenmiştir. Bulgular, Türkiye’deki sistemlerin büyük ölçüde belediye bütçelerine dayandığını göstermektedir. Bu nedenle çalışma, kamu, özel sektör ve uluslararası fonların birlikte değerlendirildiği karma bir finansman modeli önermektedir. Bu model hem belediyelerin mali yükünü hafifletmeyi hem de sürdürülebilir bisikletli ulaşım sistemlerinin uzun vadede kendi gelirlerini üretebilir hale gelmesini hedeflemektedir. Ayrıca sponsorluk, reklam geliri ve uluslararası hibe desteklerinin dahil edilmesiyle finansal sürdürülebilirliğin güçlenmesi öngörülmektedir.
Keywords : Paylaşımlı Bisiklet Sistemleri, Mikromobilite, Uzun Dönemli Kiralama, Sürdürülebilir Finansman, Akıllı Ulaşım

ORIGINAL ARTICLE URL