Türkiye’de özel eğitim gereksinimi olan bireyler ve müzik eğitimi ile ilgili yapılmış lisansüstü tezlerin incelenmesi

Authors : Ezgi Özkan Sarıgül, Sezer Dinçer

Pages : 490-510

View : 132 | Download : 169

Publication Date : 2025-07-28

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, özel eğitim gereksinimi olan bireyler ve müzik eğitimi konusundaki lisansüstü tezleri incelemeyi amaçlamaktadır. Nitel araştırma yaklaşımıyla ve durum çalışması deseni ile yapılandırılan bu çalışmanın amacı; 1996–2025 yılları arasında Türkiye’de özel eğitim gereksinimi olan bireyler ile müzik eğitimi konularında hazırlanmış lisansüstü tezleri inceleyerek, alandaki akademik eğilimleri, yöntemsel yaklaşımları ve odaklanılan temaları ortaya koymaktır. Bu kapsamda, Türkiye’de tamamlanmış yüksek lisans, doktora ve sanatta yeterlik tezleri incelenmiştir. Veriler, YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden “özel eğitim”, “özel gereksinim”, “otizm”, “zihinsel engelli”, “görme engelli”, “işitme engelli” ve “kaynaştırma” gibi anahtar kelimelerle taranmış, ardından “müzik” kelimesiyle filtrelenerek seçilmiştir. Döküman analizi yöntemiyle elde edilen veriler, kavramsal çerçevede sınıflandırılmış, sistematik olarak düzenlenmiş ve temalar oluşturulmuştur. Araştırmadan elde edilen veriler doğrultusunda; 84’ü yüksek lisans, 19’u doktora ve ikisi sanatta yeterlik olmak üzere toplam 105 lisansüstü çalışmaya ulaşılmıştır. 2019 ve 2024 yılları arası çalışmaların en yoğun dönem olduğu, 1996-2010 yılları arasında ise çalışma sayısının oldukça sınırlı olduğu izlenmiştir. 2024 yılı, 14 yüksek lisans, dört doktora ve bir sanatta yeterlik tezi ile toplamda 19 lisansüstü çalışma ile akademik üretkenliğin zirveye ulaştığı bir yıl olarak tespit edilmiştir. Bu sonuçlar doğrultusunda, özel eğitim ve müzik eğitimi alanındaki boşlukları dolduracak özgün ve yenilikçi araştırmalara odaklanılması; özel eğitim ve müzik eğitiminin kesişiminde daha kapsamlı sonuçlar elde etmek için psikoloji, nörobilim ve eğitim teknolojileri gibi farklı disiplinlerle işbirliği yapılması önerilmiştir.
Keywords : Özel eğitim, müzik eğitimi, lisansüstü, yüksek lisans, doktora

ORIGINAL ARTICLE URL