Bingöl müzik kültürü ve ses pratikleri üzerine etnomüzikolojik bir çözümleme: “Sütlüce Köyü örneklemi”

Authors : Can Aydoğdu, Mehmet Emin Şen, Utku Ensar Alimoğlu
Pages : 777-794
Doi:10.31811/ojomus.1738518
View : 188 | Download : 273
Publication Date : 2025-10-29
Article Type : Research Paper
Abstract :Toplumun kolektif hafızasını ve değerlerini yansıtan kültürel öğeler, insanlık tarihi boyunca özellikle müzik yoluyla dışa vurulmuş ve bu sonik ifadeler halkın duygu ve düşüncelerinin en güçlü araçlarından biri haline gelmiştir. Müzik, sadece bir eğlence aracı olmaktan öte, toplumsal bir bağlamda anlam ve değer taşıyan, kültürel bir kimlik inşa eden ve dini veya manevi bir yönü olan bir yapı inşa etmiştir. Etnomüzikolojik bir perspektiften bakıldığında ise müzik, yalnızca bir kültürel ifadenin aracı değil, aynı zamanda kültürler arası bir köprü işlevi görmektedir. Sütlüce Köyü müzik kültürü temel alınarak oluşturulan çalışmada ilgili alan yazın taranmış, katılımlı gözlem ve görüşmeler ile inanç sistemi, toplumsal yapı ve kültürel belleğin tasviri yapılmıştır. Çalışmanın öznesini oluşturan sonik örüntüler hem seküler hem de dini boyutlarıyla yaşayan, dönüşen ve taşıdığı ritüelistik anlamları ile kültürel sürekliliği sağlayan çok katmanlı bir yapı sergilemektedir. Seküler müzik pratikleri paydasında formal, icrasal ve içeriksel açısından gündelik yaşamın ritmine yönelik çıkarımları, cem ayinlerinde icra edilen dinsel repertuvar paydasında ise yörenin dinamik ve özgün dinsel müzik geleneği betimlenmiştir. Araştırma kapsamında elde edilen bulgular, Sütlüce Köyü müzik kültürünün çok katmanlı bir yapıya sahip olduğunu ve bu yapının kültürel sürekliliği sağlayan önemli bir yerel mirası temsil ettiğini ortaya koymaktadır. Seküler müzik repertuvarı; uzun hava, kırık hava, oyun türküleri ve dengbêj icralarını içermekte, bu formlarda içeriksel temalar gündelik yaşamla doğrudan ilişkilidir. Dinsel müzik icralarında ise tembur, balta sazı ve cura gibi çalgılar aracılığıyla icra edilen semah, deyiş, tevhit, duvaz-ı imam ve mersiye gibi formlar, yöreye özgü melodik, ritmik ve makamsal içerik çalışmanın çıktılarını oluşturmaktadır.
Keywords : Sütlüce köyü, müzik etnografisi, müzik pratikleri

ORIGINAL ARTICLE URL