Coğrafyanın ezgisi türküler ve yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde sözlü kültür mirası

Authors : Ayşe Dağ Pestil

Pages : 795-816

Doi:10.31811/ojomus.1763512

View : 193 | Download : 608

Publication Date : 2025-10-29

Article Type : Research Paper

Abstract :Yabancı dil öğretimi, yalnızca dilbilgisi yapılarının öğretimi, sözcük dağarcığının aktarımı değil, aynı zamanda o dilin şekillendiği kültür, tarih ve coğrafya bağlamlarının da öğrenen bireye sunulmasını gerektiren çok katmanlı bir süreçtir. Bu açıdan, dil-kültür ilişkisi, dil öğretiminin temel bileşenlerinden biri olarak ele alınmaktadır. Bu araştırmada, özgün metinler olarak halk edebiyatı sözlü kültür hazinelerimizden biri olan ve dilin kültür dokusunu çok boyutlu bir şekilde yansıtma özelliğiyle dikkat çeken türkülerin, Türkçenin yabancılara öğretiminde kullanımı üzerinde durulmuştur. Türküler, yalnızca birer müzik formu değil; aynı zamanda milletin hafızasında yer etmiş coğrafi mekânların duygu yüklü temsilleri, kültür kimliğinin melodik haritalarıdır. Türk halkı, yüzyıllar boyunca yaşadığı her vadide, geçtiği her dağ yolunda, sularından içtiği her ırmak boyunda bir türküyle iz bırakmış; böylece coğrafyayı sadece mekânsal bir varlık değil, anlamlandırılmış ve içselleştirilmiş bir vatan toprağı hâline getirmiştir. Bu haliyle türküler coğrafi aidiyetin, kültür coğrafyasının ayrılmaz bir parçası ve sözlü kültürün önemli taşıyıcılarıdır. Araştırmanın amacı yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde halk türkülerinin dil becerilerinin yanı sıra Türk kültürü, tarihi ve kültür coğrafyası okuryazarlığını da geliştirme konusundaki pedagojik potansiyelini incelemektir. Türk halk müziği ve eserlerinin Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi ders kitaplarında, hangi oranda kullanıldığını araştırmak, potansiyel kültür taşıyıcısı Türk halk müziği eserlerini analiz etmek, Türkçe öğretiminde dil-kültür bütünlüğüne katkı sağlayacak türkü örneklerini ortaya çıkarmak araştırmanın diğer ilgi odağıdır. Bu amaçla, Yeni İstanbul Uluslararası Öğrenciler için Türkçe Seti, Açılım Türkçe Öğretim Seti, Türkçe Öğreniyorum Orhun Seti- TİKA ders materyalleri içerdikleri halk müziği örnekleri ve etkinlikleri açısından incelenmiştir. Diğer taraftan Türk halk müziği eserleri konu ve türlerine göre tasniflenmiş, özellikle yer isimleri barındıran eserler üzerinde durularak Drama Türküsü ekseninde yabancı dil olarak Türkçe öğretimi dil dersine bir etkinlik örneği sunulmuştur.
Keywords : Türk halk müziği, sözlü kültür mirası, müzik coğrafyası, yabancı dil olarak Türkçe öğretimi, ders kitabı

ORIGINAL ARTICLE URL