İklim Değişikliğinin Pamuk Yetiştiriciliğine Etkisinin Modellenmesi

Authors : Huzur Deveci

Pages : 96-107

Doi:10.33202/comuagri.1449471

View : 92 | Download : 52

Publication Date : 2024-07-22

Article Type : Research Paper

Abstract :Günümüzde iklim değişikliği göz ardı edilemeyen bir durumdur. Pamuk, Türkiye’de yetiştirilen önemli bir endüstri bitkisidir. Dolayısı ile iklim değişikliğinden tarım sektöründe önemli bir yer tutan pamuğun nasıl etkileneceğini belirleyebilmek, gelecekte yetiştirilme alanlarının nasıl değişeceğini doğru bir şekilde tahmin edebilmek çok önemlidir. Bu çalışmanın amacı, iklim değişikliğinin Türkiye’de yetiştiriciliği yapılan pamuk bitkisinin coğrafi dağılımının gelecekte nasıl değişeceğini, bitki uygunluk modeli kullanarak tahmin etmektir. Bu amaçla, Türkiye’de referans (1950-2000) ve gelecek dönem (2050-2059) HADGEM2_ES model RCP4.5 ve RCP8.5 senaryo sonuçları doğrultusunda DIVA-GIS programı içinde yer alan Ecocrop modülü kullanılarak pamukta uygunluk tahmini yapılmıştır. Sonuç olarak iklim değişikliği karşısında Türkiye’de pamuk yetiştirilen alanlar referans dönemle gelecek dönem HadGEM2_ES iklim modeli RCP4.5 ve RCP8.5 senaryo sonuçları karşılaştırıldığında, RCP8.5 senaryosunda RCP4.5’e göre pamuk yetiştiriciliğinde uygun alanların daha da artacağı ve genişleyeceği aynı zamanda her iki senaryoda da olumlu etkileneceği tahmin edilmiştir. Bölgesel bazda değerlendirildiğinde ise Güneydoğu Anadolu Bölgesi, Akdeniz Bölgesi ve Ege Bölgesi olmak üzere üç bölgede yapılabilen pamuk yetiştiriciliğinin 2050’lerde bu bölgelere ilave olarak Marmara Bölgesi’nin tamamı ve Karadeniz Bölgesi’nin kıyı kesimlerinin de eklenebileceği öngörülmüştür. Ayrıca referans dönem iklimsel uygunluk haritalarında mükemmel olarak sınıflandırılan ve yoğun olarak Adana ve Mersin’de yetiştiriciliği yapılan pamuğun 2050’lerde Adana ve Mersin’in kesişimindeki bölgede RCP4.5’te çok uygun, uygun olarak sınıflandırılmışken RCP8.5’te bunlara ek olarak marjinal alanlara dönüşeceği pamuk yetiştiriciliği için uygunluğun azalacağı belirlenmiştir. Bu çalışmada referans döneme göre, gelecek dönem için elde edilen sonuçların RCP.8.5’ta RCP4.5’e göre daha fazla oluşacağı tahmin edilmiştir. Karar vericilerin ve üreticilerin planlamalarını yaparken bu tahminler doğrultusunda hazırlık yapmaları önerilmektedir.
Keywords : Gossypium hirsutum L, Ecocrop Model, HADGEM2 ES, DIVA GIS, Uygunluk

ORIGINAL ARTICLE URL