Dokuz Eylül Üniversitesi İlaç ve Zehir Danışma Merkezine 2021 yılında bildirilen zehirlenmelerin değerlendirilmesi

Authors : Ahmet Ersin Yener, Azad Erdemir, Didar Uzunoğulları, Muhammed Çakmak, Cemre Tokuş, Şule Kalkan

Pages : 29-37

View : 87 | Download : 111

Publication Date : 2025-12-17

Article Type : Research Paper

Abstract :Amaç: Bu çalışmada, Dokuz Eylül Üniversitesi İlaç ve Zehirlenme Danışma Merkezine (DEÜ ZDM) bildirilen zehirlenme olguları değerlendirilerek zehirlenmelerin güncel durumu değerlendirildi. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma geriye yönelik tanımlayıcı nitelikte kesitsel bir çalışmadır. Çalışmaya 01 Ocak- 31 Aralık 2021 tarihleri arasında DEÜ ZDM’ ye danışılan ve veri kayıt formuna kaydedilen tüm zehirlenme olguları dahil edildi. Olgular yaş, cinsiyet, zehirlenme tipi, maruziyet yolu, zehirlenme nedeni, danışma için geçen süre, maruz kalınan etkenler, klinik durum, tedavi yöntemleri ve sonuçlar açısından değerlendirildi. Veri girişi ve analizleri Google E-Tablolar ve Microsoft Excel kullanılarak gerçekleştirildi. Bulgular: DEÜ ZDM’ ye 108 olgu danışılmıştır. Danışılan olguların %69,4’ü (n=75) zehirlenme, %30,6’sı (n=33) ise ilaç danışmadır. Yaş ortalaması 40.72 ± 17.44’tür. Olguların %97,3’ü (n=73) 18 yaş üstündedir. Olguların %54,7’si (n=41) erkektir. Zehirlenme olgularının %90,7’si (n=68) akut zehirlenme, %97,3’ü (n=73) ağız yoluyla zehirlenme ve %68’i (n=51) intihar girişimidir. Olguların %62,7’si (n=47) maruz kalımdan sonraki ilk 12 saat içinde danışılmıştır. En sık maruz kalınan zehirlenme etkeni %88,3 (n=182) ile ilaçlardır. En sık maruz kalınan ilaç grubu %41,2 (n=75) ile santral sinir sistemini etkileyen ilaçlardır. Olguların %40,0’ı (n=30) asemptomatiktir. Olguların %33,3’üne (n=25) yalnızca semptomatik ve destek tedavi yapılmıştır. Olguların %84’ü (n=63) iyileşirken, %6,7’si (n=5) ölümle sonuçlanmıştır. Ölümle sonuçlanan olguların tamamı metanol zehirlenmesidir. Sonuç: Zehirlenme olgularının büyük çoğunluğu intihar girişimleri ve akut zehirlenmelerle karakterizedir. Hastaların çoğunluğunu yetişkin erkekler oluşturmaktadır. İlaçlar en sık maruz kalınan maddeler arasında yer alırken, ölümlerin başlıca nedeni metanol zehirlenmesiydi. Zehirlenmelerin önlenmesi ve tedavisinde halkın ve hekimlerin bilinçlendirilmesi önemlidir. Bu konuda eğitim programları geliştirilmeli ve sürekli eğitimler düzenlenmelidir.
Keywords : Zehir kontrol merkezleri, zehirlenme, zehirler, toksisite

ORIGINAL ARTICLE URL