Yabancı Terörist Savaşçı Olgusuyla Mücadele: Fransa ve Belçika Karşılaştırması

Bu çalışma, Fransa ve Belçika’nın Yabancı Terörist Savaşçılar (YTS) olgusuna karşı aldığı tedbirleri insan hakları perspektifinden karşılaştırmalı olarak incelemektedir. Çalışma, örnek vaka incelemesi yöntemiyle iki ülkenin Ortadoğu’daki çatışmalara giden, Avrupa’ya geri dönen veya yer değiştiren YTS’lere veya şüpheli YTS’lere yönelik aldığı hukuki, idari, önleyici veya kişilerin rehabilitasyonunu hedefleyen tedbirleri analiz etmektedir. Bulgular, Fransa’nın daha sert ve güvenlik odaklı; Belçika’nın ise daha önleyici ve yerel tabanlı politikalar geliştirdiğini ortaya koymaktadır. İnsan hakları açısından; çalışmada Fransa’nın olağanüstü hal uygulamaları ile seyahat yasakları gibi önlemler eleştirilirken, Belçika’da ise rehabilitasyon programlarının yetersizliği ve geri dönüşlerine izin verilmeyen çocukların oluşturduğu insani riske dikkat çekilmektedir. Her iki ülkede de soruşturma ve kovuşturmaların bağımsızlık ve tarafsızlık ilkesi çerçevesinde yürütülmemesi, ceza infaz kurumlarının radikalleşme riskini artıran yapılar hâline gelmesi ve vatandaşlıktan yoksun bırakma gibi tedbirler benzer insan hakları riskleriyle eleştirilmektedir. Sonuçlar, her iki ülkenin de güvenlik öncelikleri ile insan hakları yükümlülükleri arasında denge kurmakta zorlandığını ve bu alanda daha şeffaf, hak temelli politikalara öncelik vermesi gerektiğini göstermektedir.