Sözlü İdari İşlem ve Yargı Denetimi Sorunu

Authors : Ahmet Talha Tetik
Pages : 430-450
Doi:10.59399/cuhad.1824716
View : 86 | Download : 168
Publication Date : 2025-12-30
Article Type : Research Paper
Abstract :2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2. maddesinde zikredilen iptal sebepleri arasında şekil ifadesine yer verilmiştir. İdari işlemde şekil unsurunun, idari işlemin hazırlanma süreci ile birlikte işlemdeki iradenin maddi aleme yansımasını da içerdiği ifade edilmektedir. Diğer bir ifadeyle şekil kavramı, usulü de kapsar şekilde ele alınmaktadır. İdari işlemin şekline ilişkin kurallar bir taraftan idareye tesis edeceği işlemlerde izlemesi gereken yolu göstermekteyken bir taraftan da işlemin muhataplarına hukuki güven sağlamaktadır. İdari işlemin hangi merci tarafında tesis edildiğinin tespiti ve idari işlemin varlığının ispatı için şekil kuralları gerekli görülmektedir. Ayrıca şekil kuralları idareyi düşünmeye sevk ederek acele karar alınmasının önüne geçmektedir. Şekil unsuru ile anlatılmak istenen genel bir ifadeyle idarenin tek yanlı iradesinin maddi aleme yansıma tarzıdır. Söz konusu iradenin maddi aleme yansıması genellikle yazılı şekilde olmaktadır. Ancak bazı durumlarda bu iradenin sözlü şekilde de maddi aleme yansıdığı görülmektedir. Acaba bu şekilde tesis edilen işlemler hukuken geçerli kabul edilecek midir? Hukuken geçerli kabul edilseler dahi işleme muhatap olan kişilerin hukuki durumlarında değişiklik meydana getirmeleri mümkün müdür? Diğer bir ifadeyle bu tür işlemler kesin ve yürütülebilir nitelikte bir işlem kabul edilerek idari yargıda iptal davasına konu edilebilecek midir? Bu çalışmada söz konusu sorulara sırasıyla cevap aranmaya çalışılarak sözlü idari işlemler konusu incelenecektir. Öncelikle bu tür işlemlerin öğretide nasıl yorumlandığı idari işlemin şekil unsuru kapsamında ele alınacaktır. Sözlü idari işlem tesis edilmesinin pozitif hukuk kuralları çerçevesinde mümkün olup olmadığı, mümkünse bunun Türk idare hukukunda kural mı yoksa istisna mı olduğu incelenecektir. İdari eylemlerle sözlü idari işlem arasındaki ilişki ortaya konulduktan sonra konunun idari yargıya yansıyan boyutu ele alınacaktır.
Keywords : Sözlü İdari İşlemler, İdari İşlemlerin Şekil Unsuru, Yazılılık İlkesi, İptal Davası, İdari İşlemin İcrailiği

ORIGINAL ARTICLE URL