NİSÂ SÛRESİ 105-115 ÂYETLERİ BAĞLAMINDA İSLÂM YARGILAMA HUKUKUNUN TEMEL İLKELERİ

Authors : Ömer Zahid Aslan

Pages : 390-410

Doi:10.30627/cuilah.1755942

View : 84 | Download : 62

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, Nisâ Sûresi’nin 105-115. âyetleri bağlamında İslâm yargılama hukukunun temel ilkelerini tespit etmeyi ve bu ilkelerin tarihsel, fıkhî ve ahlâkî boyutlarını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Söz konusu âyetler, Medine döneminde vuku bulan bir hırsızlık olayına ve bu olayın yargı sürecine dair ilahî yönlendirmelere dayanmaktadır. Hz. Peygamber’in vahiy öncesi sosyal baskılarla karşı karşıya kalması ve ardından gelen ilahî uyarı, İslam yargı sisteminde adaletin mutlak ve sosyal aidiyetlerden bağımsız olarak tesis edilmesi gerektiğini göstermektedir. Makalede; hüküm vermede kanunilik ilkesi, hâkimin zahire göre hüküm tesis etmesi, şahsî bilgiyle hüküm verme yetkisi, hükmün diyanî boyutu, hâkimin hükmünden dönme imkânı ve savunma etiği bağlamında suçluya vekâletin sınırları gibi başlıklar sistematik biçimde ele alınmıştır. Bu bağlamda klasik fıkıh mezhepleri arasındaki görüş farklılıklarına yer verilmiş, Kur’an ve hadis metinlerinin yorumları çağdaş hukuk ilkeleriyle karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Çalışma, İslâm hukukunun evrensel ve normatif düzeyde geçerliliğini ortaya koymayı hedeflemektedir. Nihai olarak, Kur’an merkezli yargı ilkelerinin modern hukuk sistemlerine sağlayabileceği katkılar vurgulanmış; hukuk, adalet ve ahlâk üçgeninde ilkesel bir değerlendirme sunulmuştur.
Keywords : İslam Hukuku, Yargılama, Adalet İlkesi, Kanunilik Prensibi, Hâkimin Hükmü

ORIGINAL ARTICLE URL