İSLÂM EĞİTİM GELENEĞİNDE ŞEYH KAVRAMI VE TEMEL İÇERİMLERİ

Authors : Ahmet Beken

Pages : 368-389

Doi:10.30627/cuilah.1757143

View : 104 | Download : 51

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :bağlamı içerisinde inceleyerek kavramın farklı ilmî disiplinlerde kazandığı anlamları ve üstlendiği rolleri sistematik bir biçimde ortaya koymayı amaçlamaktadır. Şeyh, farklı disiplinlerde farklı anlamlar kazansa da bu ünvanı taşıyan kimseler genellikle bilginin salt aktarıcıları olmanın ötesinde ilmî müktesebatın kendilerinde meleke hâlini alan, dinî ve ahlâkî rehberlik rolü üstlenen otoriteler olarak kabul edilmektedir. Bu nitelikler tasavvuf geleneğinde yaygın olmakla birlikte hadis, kırâat, fıkıh ve kelâm gibi alanlarda da şeyhin ilmî otorite ve eğiticilik yönü belirgindir. Bu yönüyle kavram, sadece dinî ilimlerle sınırlı olmayıp felsefî ilimlerde de ilmî derinliği olan otorite kimseleri vurgulamaktadır. Bunun yanında şeyh, bazı idarî yapılarda yetkin kişi ve nitelikli yönetici anlamında da kullanılmıştır. Bu çalışma, geniş bir kullanım alanına sahip şeyh kavramın özellikle eğitimle ilgili yönüne odaklanmakta; klasik dönem eğitim, ahlâk ve biyografi literatürü üzerinden kavramın anlam ağı çözümlenmeye çalışılmaktadır. Neticede şeyhin, tasavvuf çevrelerinde bilinen yönünün ve idareci vasfının ötesinde farklı ilmî disiplinlerde dinî, ahlâkî ve manevî rehberliği bir arada taşıyan bütüncül bir eğitici figür olduğu ortaya konulmaktadır.
Keywords : Din Eğitimi, İslâm Eğitimi, Dinî İlimler, Şeyh, Mürşid

ORIGINAL ARTICLE URL