MANEVÎ VE AHLÂKÎ GELİŞİMİN İZİNDE: BİR ARINMA SÜRECİ OLARAK TEZKİYE

Authors : Eşref Şahin

Pages : 193-211

Doi:10.30627/cuilah.1758296

View : 118 | Download : 73

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :İnsan iyi ve kötü olanı düşünüp eyleme dönüştürme potansiyeline sahiptir. Onun bu çerçevedeki bütün faaliyetleri, mânevî ve ahlâkî duyuş-düşünüş ve davranışlarının niteliğine doğrudan etki etmektedir. Bir terbiye kitabı olarak Kur’ân-ı Kerîm, bağlılarına bu süreçte güçlü bir kavram ve değerler seti önermektedir. Bu kavramlardan biri de tezkiye kavramıdır. Bu araştırma, Kur’ân-ı Kerîm’de yer alan “tezkiye” kavramının anlam alanını ve Müslüman bireyin mânevî-ahlâkî olgunluğa erişme sürecindeki rolünü incelemektedir. Çalışmanın temel amacı, tezkiye kavramının müfessirler ve mutasavvıflar tarafından nasıl yorumlandığını tespit etmek ve bu yorumlar üzerinden kavramın mânevî-ahlâkî boyutlarını açıklığa kavuşturmaktır. Tezkiye, İslâm düşüncesinde içsel arınmayla birlikte bireyin tüm davranışlarının bu arınma sonucu edinilen bilinçle şekillenmesini ifade eden merkezi bir kavramdır. Tefsir ve tasavvuf literatüründen hareketle gerçekleştirilen bu incelemede, tezkiye kavramının inananların gelişime yaptığı katkı ortaya konulmakta; mü’min bireylerin tutum ve davranışlarını yönlendiren temel bir ilke olarak tezkiyenin, mânevî-ahlâkî yaşamın inşasında belirleyici bir role sahip olduğu vurgulanmaktadır.
Keywords : Tasavvuf, Kur’ân, Tezkiye, Kemâl Yolculuğu

ORIGINAL ARTICLE URL