MAFTİRİM: OSMANLI MÜZİK KÜLTÜRÜNDE SEFARAD PARALİTURJİK MÜZİĞİ

Osmanlı İmparatorluğu, hüküm sürdüğü zaman boyunca geniş coğrafi ve kültürel yaygınlığa sahip bir devletti. Toprak sınırları ve yönetimi altında yaşayan yerel topluluklar yaşam biçimleri ve kültürel birikimleri açısından birbirinden etkilenerek var olmuşlardır. Bu etkileşim, müziksel açıdan elimize ulaşan özel verileri de işaret etmektedir. Bu makalede İbrani dini ve dünyevi kaynaklı şiir geleneğinden oluşan Maftirim olgusunun müziksel ve kültürel özellikleri irdelenmiştir. Bunlardan günümüze ulaşan altmış üç Maftirim ilahisinin sözleri ve müziği analiz edilerek Osmanlı ile ilişkili müziksel unsurlarının ve kültürel anlamlarının ne olduğu sorusuna cevap aranmıştır. Tarama modelindeki bu nitel araştırma, betimsel düzende durum tespitine dayalı olarak müzikolojinin tarihsel, etnografik ve analitik yöntemi ile yapılmıştır. Analiz sonucunda çalgılar, makamlar, Usûller, biçimsel yapı, besteci ve icracılar hakkındaki bulgular tespit edilmiş ve bu altmış üç eser makam, usûl ve form bağlamında sınıflanmıştır. Bulgular, Maftirim olgusunun ve icracılarının Osmanlı müziksel ve kültürel örgüsüyle bağıntılı olduğunu gösterir.