FAKTÖR ANALİZİ YÖNTEMİ İLE TÜRKİYE VE AVRUPA BİRLİĞİ ÜYESİ ÜLKELERİN SOSYO-EKONOMİK GÖSTERGELER BAKIMINDAN GELİŞMİŞLİK DÜZEYLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

Çalışmanın amacı Türkiye ve AB üyesi ülkeleri sosyo-ekonomik göstergeler bakımından gelişmişlik düzeylerine göre karşılaştırmaktır. Bu amaçla çok değişkenli istatistik yöntemlerinden biri olan faktör analizine başvurulmuştur. Analizde kullanmak amacıyla ilk olarak 60 adet sosyo-ekonomik değişken belirlenmiş, bu değişkenlerden faktör analizinin varsayımlarına uygun olarak gelişmişlik düzeyini en iyi ifade eden 28’iyle analize devam edilmiştir. Kullanılan bu değişkenler; Eurostat, TÜİK, Sağlık Bakanlığı, Dünya Bankası ve OECD’den alınmıştır. Veri setinin faktör analizi için uygunluğunu değerlendirmek amacıyla Kaiser Meyer Olkin (KMO) ve Bartlett küresellik  testine başvurulmuş, KMO değeri 0.638 olarak elde edilirken Bartlett küresellik testi sonucunda ise p-değeri 0.000 bulunmuştur. Yapılan faktör analizi sonucunda 28 değişken 6 faktöre indirgenmiş ve ülkeler gelişmişlik düzeylerine göre sıralanmıştır. Ayrıca ülkemizin gelişmişlik düzeyinin, AB üyesi ülkelerin gelişmişlik düzeyine göre konumu ortaya konulmuştur.