VERGİ KANUNLARINDA YENİ BİR HUKUKİ STATÜ : “MÜKELLEF OLMAYANLAR”

Authors : Mustafa Sefa Mazlum

Pages : 1336-1352

Doi:10.35379/cusosbil.1633998

View : 119 | Download : 235

Publication Date : 2025-10-24

Article Type : Research Paper

Abstract :Devleti toplumun diğer tüm güç unsurlarından üstün güçlerle donatan egemenlik yetkisinin mali alanda görünümlerinden biri de vergilendirme yetkisinin kullanımıdır. Vergilendirme ilişkisi, devletin alacaklı, mükellefin borçlu sıfatıyla taraf olduğu bir ilişki olsa da, bu ilişkinin sağlıklı sonuçlar vermesi adına, sayılan taraflar arasında olmasa da ödevlendirilmiş diğer kişileri de bünyesine alabilmektedir. Devletin faaliyetlerini sorunsuz şekilde sürdürmesi, bu ilişkinin doğumundan itibaren sağlıklı bilgi sahibi olmasını, kayıt dışı alanları kontrol altına almasını gerekli kılmaktadır. Bu gibi sebeplerle Vergi Usul Kanunu’ndan hareketle Bakanlıkça kapsamı belirlenen “mükellefler”, tahsilat ve ödemelerini banka veya finans kurumları aracılığıyla yapma ve bu kurumlarca düzenlenen belgelerle tevsik etmekle ödevlendirilmiştir. Ancak bu yetki, kayıt dışıyla mücadelede yetersiz kaldığı gerekçesiyle, hukuki güvenlik ve yasallık ilkelerini zedeler şekilde “mükellef olmayanlar” hukuki statüsü yaratılarak genişletilmiştir. Yasayla getirilen bu belirsiz kavramın içeriği tebliğle belirlenmiş, farklı vergi türleri itibariyle mükellef olanlar “mükellef olmayan” statüsüne alınmıştır. Çalışmada açıklanan gerekçelerle kavramın Kanun’dan çıkarılması, yerleşik ilkelere uygun düzenlemeler yapılması gerekmektedir.
Keywords : Mükellef olmayanlar, Kayıt dışı ekonomi, Tahsilat, Ödeme, Tevsik

ORIGINAL ARTICLE URL