İRRASYONEL İNANÇLARIN GÖLGESİNDE MADDE BAĞIMLILIĞI: EBEVEYN PERSPEKTİFİNDEN NİTEL BİR ANALİZ

Authors : Burak Acar, Yelda Yılmaz, Nesrin Güler, Ömer Miraç Yaman

Pages : 509-547

Doi:10.14520/adyusbd.1735813

View : 72 | Download : 89

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu araştırma, madde bağımlısı bireylerin ebeveynlerinin bağımlılık sürecini nasıl anlamlandırdıklarını ve bu süreçte geliştirdikleri irrasyonel inançların çözüm arayışlarına nasıl yansıttıklarını keşfetmeyi amaçlamaktadır. Fenomenolojik desenle yürütülen çalışmada, çocukları AMATEM bünyesinde yatarak tedavi gören 23 ebeveyn ile derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler, bağımlılığın nedenlerine ve tedavisine yönelik irrasyonel inançları yansıtan iki ana tema ve on bir alt tema çerçevesinde yapılandırılmıştır. Bulgular, ebeveynlerin bağımlılık nedenlerini genellikle bakımveren eksikliği ve olumsuz akran etkisi gibi dışsal faktörlerle ilişkilendirdiklerini göstermektedir. Çalışmanın en çarpıcı bulguları ise iyileşme sürecine yönelik geliştirilen geleneksel ve kültürel temelli stratejilerde ortaya çıkmaktadır. Katılımcıların; \\\"maddi kaynakları keserek (parasız bırakma) maddeye erişimi engelleme\\\", \\\"evlendirerek sorumluluk kazandırma\\\", \\\"mekânsal izolasyon (eve kilitleme)\\\" ve \\\"manevi şifa (hocaya gitme)\\\" gibi klinik yaklaşımlardan farklılaşan yöntemlere yoğunlaştıkları saptanmıştır. Bu tür girişimlerin çoğu zaman aile içi çatışmaları artırdığı ve profesyonel tedavi sürecini karmaşıklaştırdığı anlaşılmaktadır. Çalışma sonuçları ışığında; bağımlılıkla mücadelede ailelerin bilişsel dünyasını ve kültürel referanslarını dikkate alan psiko-eğitim programlarının, aile odaklı sosyal hizmet müdahalelerinin yaygınlaştırılması önerilmektedir.
Keywords : Bağımlılıktan etkilenen aileler, madde bağımlılığı, irrasyonel inançlar, madde kullanımı

ORIGINAL ARTICLE URL