YÜKSELMENİN İLK MENZİLİNE BİR İSRÂ: “MİRÂCİYE VE MİRÂC-NÂMELERDE KUDÜS VE MESCİD-İ AKSÂ

Authors : Murat Ayar

Pages : 231-262

Doi:10.14520/adyusbd.1775429

View : 71 | Download : 95

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Klasik edebiyatımızda dinî referanslı tevhit, münâcât, naat gibi sayısı onlarla ifade edilen pek çok nazım türü kullanılmıştır. Bunlardan önemli miktarda işlenmiş olanlarından biri de mirâciyye ve mirâc-nâmelerdir. Hz. Muhammed’in Mescid-i Harâm’dan Mescid-i Aksâ’ya oradan da ilahî makama olan yükselişini anlatan bu eserler daha çok manzum şeklindedir. Manzum eserler ışığında Hz. Peygamber’in mucizelerinden olan Mirâc vakasının duraklarından Mescid-i Aksâ ve mahalli olan Kudüs, çalışmamızın merkezini teşkil eder. Çalışma, günümüzde dahi dinî ve stratejik önemini koruyan Kudüs ve Mescid-i Aksâ’nın Mirâc hadisesine katkısını ve bu olaya dayalı oluşturulan insan-mekân-zaman algısını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Kudüs şehrini de mana itibariyle kuşatan Mescid-i Aksâ’nın, mirâciyelerde ne şekilde geçtiği üzerine kurulu olan çalışmamızın metin temini ve tematik fişleme çalışması, Prof. Dr. Mehmet Arslan’ın Manzum Mi‘râc-nâme ve Mi‘râciyyeler I-II adlı iki ciltlik kapsamlı ve detaylı eseri üzerinden yapılacaktır. Çalışmada Kudüs ve Mescid-i Aksâ, klasik şiirin estetik ve benzetmeye dayalı, sanatlı söyleyişleri çerçevesinden değil sadece Mirâcı konu edinen mirâciyeler üzerinden incelenecektir. Konuya dair tarihî süreçte ortaya konan metin malzemesinin çokluğu benzer muhtevaya sahip beyitlerden sadece birini seçmemizi zorunlu kılmıştır. Bu seçimde de bağlam duyarlılığımızı en önde tutan beyitler belirleyici olmuştur. Çalışmayla mirâciyelerin içinde rast gelinen Kudüs ve Mescid-i Aksâ teması farklı başlıklarda ve zengin bir muhtevayla dikkatlere sunulacaktır.
Keywords : Kudüs, Mescid-i Aksa, Miraciye, Mirac-name, Kubbetü's-Sahre

ORIGINAL ARTICLE URL